İnsan haklarının etik temelleri ve uluslararası düzenlemeler çerçevesinde yetişkinlere yönelik insan hakları eğitimi programı geliştirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SULTAN SAHİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HARUN TEPE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:20. Yüzyılın en önemli başarılarından biri insan hakları düşüncesidir. İnsan hakları uzmanlarıinsan hakları bilgisinin insan haklarının korunması ve uygulanabilmesi için gerekli olduğu konusunda hemfikir olmuşlardır. Bu çalışmada insan haklarının etik temellerinin ortaya konabilmesi, insanın değerli olduğu ve onur sahibi olduğu normunun tartışılması, insan haklarıile ilgili uluslar arası düzenlemeler ve bu bilgilerin kazandırılması için yetişkinlere yönelik bir eğitim programı geliştirilmesi amaçlanmıştır. İnsan haklarının etik temellerinin ortaya konabilmesi için Aristoteles, Platon, Kant, Nietzsche, Scheler, Hartmann, Kuçuradi?nin ve diğer bazı düşünürlerin insan kavramı ve etik ile ilgili düşünceleri tartışılmış ve bu bağlamda etik temellendirme yapılmıştır. Bunun yanı sıra, hak kavramı, adalet kavramı, insan haklarıdüşüncesi, insan haklarının tarihçesi ve uluslar arası düzenlemeler ile ilişkilendirme yapılmıştır. Araştırmanın deneysel kısmında, nitel ve nicel yöntemler bir arada kullanılmıştır. Nicel model, random ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılarak oluşturulmuştur. Deney grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen İnsan Hakları Eğitim Programı uygulanmıştır.Araştırmacı tarafından geliştirilen ve çoktan seçmeli maddelerden oluşan İnsan Hakları Ölçeği ile elde edilen nicel veriler kullanılarak, deney grubunun ön test ve son test puanları ortalamalarıkarşılaştırılmıştır. Nitel model, araştırmacı tarafından geliştirilen İnsan Hakları Görüşme Formu, İnsan Hakları Günlükleri ve AltıŞapkalı Düşünme Tekniği İnsan Hakları ProgramıDeğerlendirme Formu kullanılarak ve nitel veri çözümlemesine gidilerek oluşturulmuştur. Araştırmada çalışma grubu, Ankara ili içinde Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı random olarak seçilen iki okuldan 16 kişilik deney ve 16 kişilik kontrol grubundan oluşmuştur. Araştırma sonucunda insan değeri ve insan onuru kavramlarının insan haklarının anlaşılmasında önemli olduğu, uygulanan insan hakları eğitiminin etkili olduğu ve ortalama puanları anlamlı bir şekilde arttırdığı tespit edilmiştir. İnsan haklarının, etik bilgi ile insanın onurunun korunması gerektiği, olguların değerlendirilmesinde toplumun değer yargılarının dışında, insanın değerini ortaya koyan değerlendirme biçiminin öneminin katılımcılar tarafından fark edildiği sonucuna ulaşılmıştır. İlgili alan yazın tarandığında insan hakları bilgisinin temellendirilmesi gereken öğeleri, insan hakları eğitiminin içeriği ve uygulanış biçimi açısından incelendiğinde bu çalışma bir ilk olma özelliğini göstermektedir. Araştırmada geliştirilen İnsan viHakları Eğitimi Programının insan hakları ile ilgili uluslar arası düzenlemelerin yanı sıra etik temellerinin üzerine geliştirilmiş olması, eğitim yöntemlerinin ve tekniklerinin farklılığı etkili bulunmuştur. İnsan hakları eğitiminin etkililiği sonucunda, geliştirilen eğitim programının yetişkin bireylere uygulanmasının uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Sözcükler İnsan hakları, hak ve adalet, insan değeri, değer bilgisi, etik, insan onuru, insan haklarının etik temelleri, insan hakları uluslar arası düzenlemeleri, insan hakları eğitimi, insan hakları eğitimi programı.