Kayıt dışı ile mücadelede vergi aflarının etkinliği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADİLE ECEMİŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZGÜR TEOMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde kamu harcamalarının artması bu harcamaların finansmanının etkin bir biçimde sağlanmasını gerektirmektedir. Bu finansmanın temel kaynağı devletin kayıt altında tuttuğu mükelleflerden topladığı vergilerdir. Bu noktadan hareketle, kamu finansmanının etkin bir düzeyde sağlanmasının iki kritik hususa bağlı olduğu söylenebilir. Bunlardan birincisi kazanç elde eden kişilerin vergi kanunlarına göre vergilendirilmesinin sağlanması yani potansiyel mükelleflerin kayıt altında tutulmasının sağlanması, diğeri ise kayıt altına alınan mükelleflerin kanunlarda belirtildiği şekilde vergilerini eksiksiz bir biçimde ödemesidir. Vergi kanunlarına göre vergilendirilmesi gereken kişilerin tespit edilmesi ve mümkün olduğunca kayıt altına alınmaları özellikle gelişmekte olan ekonomiler için büyük bir sorun olan kayıt dışı ekonomi ile mücadelede önemlidir. Mükelleflerin kayıt altına alındıktan sonra üzerlerine düşen vergi borcunu kanunlarda belli edildiği şekilde eksiksiz ödemeleri ise ülkede uygulanan vergi politikalarına bağlıdır. Bu kapsamda, uygulanan vergi politikalarının bir parçası olan vergi aflarının çıkarılış sebeplerinden biri ekonomideki kayıt dışılığın azaltılması olmakla birlikte afların kayıt dışılıkla mücadelede etkin olmayan bir politika aracı olduğu yapılan çalışmadan elde edilen sonuçlara dayanılarak söylenebilir. Bu çalışmada öncelikle kayıt dışı ekonomi kavramı ayrıntılı olarak incelenmiş, daha sonra vergi affı kavramı üzerinde durulmuştur. Çalışmanın diğer bölümlerinde ise Türkiye?de çıkarılan vergi affı kanunları özellikleri itibariyle ortaya konmuş ve vergi affı-vergi uyumu ilişkisi üzerine yapılan literatür taramasının ardından Türkiye?de vergi aflarının vergi uyumunu etkilemek suretiyle kayıt dışı ekonomi üzerindeki etkileri, yapılan uygulama bölümünde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kayıt Dışı Ekonomi, Vergi Afları, Vergi Uyumu