Özgürlük kavramını yeniden düşünmek: Kant ve Arendt'te etik ve politik bir sorun olarak özgürlük
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ÇETİNKIRAN BALCI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HARUN TEPE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Felsefe tarihinde özgürlük kavramı neredeyse tüm filozofları ilgilendiği bir mesele olagelmiştir. Özgürlük, günümüzde de hem kişisel hem de toplumsal alanda en çok tartışılan meselelerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Tarihe baktığımızda, özgürlüğün, uğruna savaşların yapıldığı, insan hayatlarının sonlandırıldığı, her zaman özleneni dile getirilen bir kavram olduğunu görürüz. Özgürlüğe bu kadar önem verilmesinin nedenlerinin başında, özgürlüğün insan olmanın özünü oluşturması, insanın özgürlüğüyle insan olabilmesidir. Başka bir ifadeyle, insan türünün ayırt edici bir özelliği olarak karşımıza çıkan özgürlüğe sahip olmayan bir insan, insanlığından bir şeyler yitirmiş demektir. Özgürlüğün bunca önemine, yüzyıllarca tartışılan bir mesele olmasına rağmen "özgürlük nedir?" sorusuna verilen yanıtlar üzerinde filozofların anlaşamadıklarını görüyoruz. Filozoflar özgürlükten farklı şeyleri anlamakta, özgürlük kavramının içi farklı zaman ve koşullarda farklı şekillerde doldurulmaktadır. Özgürlüğe filozoflarca getirilen farklı bakış açılarından öğrenilecek pek çok şey olduğu kuşku götürmeyecek olsa da, bazen de özgürlüğün gerçek anlamı dışında, özgürlükle pek de ilgisi olmayan başka bağlamlarda da kullanıldığını görmekteyiz. Bunun en önemli nedeni, özgürlük kavramının başka kavramlarla karıştırılması, kavramsal ayrımların yapılmamasıdır. Bunun sonucu olarak da özgürlük kavramı gerçek anlamı dışında kullanılmakta, farklı kişiler ve gruplarca farklı şekillerde anlaşılıp temel anlamını yitirmektedir. Bu çalışmada özgürlüğü felsefi sistemlerinin temeline koymuş ve özgürlüğe farklı açılardan yaklaşmış olan iki düşünürün görüşlerini ele alacağız. Tezin birinci bölümünde Kant'ın, ikinci bölümünde Arendt'in özgürlük anlayışları değerlendirilecektir. Çalışmamızda bu iki filozofu seçmemizin temel nedeni, özgürlük kavramını farklı açılardan olsa da doğru birer yaklaşımla ele almış olmalarıdır. Özgürlüğe biri etik diğeri ise politik olan bu iki farklı bakış açısı sonucunda, özgürlük kavramına doğru yaklaşımın nasıl olması gerektiğini ve insan hayatının vazgeçilmez parçası olan bu kavramın neliğini ve mahiyetini ortaya koyabilmeyi ümit ediyoruz.