Türkiye'de akademik girişimciliğin sosyolojik analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET CANSIZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MELİHA DEMET ULUSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada yenilikçilik ve girişimcilik politikalarına ışık tutabilmek için, akademik girişimcilik sosyolojik olarak analiz edilmiştir. Akademik girişimci (AG)'lerin sahip oldukları habitus ve sermayeleri ile faaliyet gösterdikleri alanların özelliklerinin incelenmesi, başarılı olan akademik girişimcilerle olamayanlar arasındaki farklılıkların ortaya çıkarılması ve AG'lerin başarılarına etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, bilgi toplumuna dönüşüm sürecinde ortaya çıkan girişimci üniversite ve akademik girişimcilik konuları Bourdieu'nün eylem kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Türkiye'nin bilgi toplumuna geçişi, girişimci üniversite ve akademik girişimcilik kapasitesi değerlendirilmiştir. Daha sonra AG'lerin sahip oldukları habitus ve sermayeler ile içinde faaliyet gösterdikleri alanların özellikleri belirlenmiş ve bunların AG'lerin girişimcilik serüvenlerine yansımaları nitel saha araştırması yapılarak değerlendirilmiştir. Son olarak ise AG'lerin başarısını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla nicel saha çalışması yapılmıştır. Araştırma sonuçları, AG'lerin az bir kısmının gerçek anlamda girişimcilik saikleriyle iş kurduğunu, bazı bireysel başarılar elde ettiklerini ancak bu alanda henüz sistematik bir başarı sağlanamadığını göstermiştir. Bu sonuçta habitus, alan ve sermayenin etkileri bulunmaktadır. Akademisyenlerin habitus özellikleri, girişimcilerin habitus özellikleri ile farklılık göstermektedir. Girişimciliğe yatkın habitusa sahip olan ve akademik habitusları girişimcilik habitusuna daha kolay evrilen AG'ler girişimcilikte daha başarılı olmaktadır. Nitekim habitusun girişimcilik başarısında istatistiki olarak anlamlı bir pozitif etkisi olduğu görülmüştür. Alanların (kamu, üniversite ve girişimcilik) işleyişi ve dinamikleri AG'lerin girişimcilik sürecinde son derece belirleyici olmaktadır. Buna karşın akademik girişimcilerin başarısında alanın istatistiki olarak anlamlı bir etkisi görülmemiştir. Bu durum alandaki sorunların AG'leri (başarılı ve başarısızları) aynı düzeyde etkilediği çıkarımını mümkün kılmaktadır. Son olarak, AG'lerin sahip oldukları ekonomik, sosyal ve kültürel sermaye düzeylerinin girişimcilik sürecinde istatistiki olarak anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Kültürel sermaye daha detaylı incelendiğinde ise; toplumsal kökenin ve akademik iktidar sermayesinin etkili olmadığı, buna karşın akademik bilimsel ve akademik girişimcilik sermayelerinin girişimcilik başarısına istatistiki olarak anlamlı bir pozitif etkisi olduğu görülmüştür.