Türkiye'de dağılım gösteren Hyalomma marginatum Koch, 1844'ün populasyon yapısına yönelik araştırmalar
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OLCAY HEKİMOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE NURDAN ÖZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Keneler eklembacaklılar içerisinde en fazla hastalık etkeni taşıyan vektör organizmalardır. Hyalomma marginatum Koch, 1844, Güney Avrupa, Anadolu, Arabistan, Orta, Batı ve Güneydoğu Asya ve Afrika'da yayılım gösteren bir kene türü olup, Kırım Kongo kanamalı ateşi hastalığının bilinen vektörüdür. Bu hastalık ülkemizde de halk sağlığını ciddi derecede tehdit etmesine rağmen, vektörü H. marginatum'un populasyon genetiğine yönelik bir çalışma şimdiye kadar yapılmamıştır. Türkiye'deki H. marginatum'un populasyonları arasında genetik farklılıkların olup olmadığının araştırıldığı bu çalışmada, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde toplam 70 lokalitede örnekleme yapılmıştır. Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve KKTC lokalitelerinde H. marginatum bulunamamıştır. Populasyon farklılıklarını karşılaştırmak üzere, H. marginatum türü için ilk defa 7 mikrosatellit primer dizayn edilmiş ve bu primerler 2015 yılında örneklenen 10 populasyona ait bireylerde test edilmiştir. FSTAT programı kullanılarak yapılan analizler, lokus başına alel sayısının 2 ile 16 arasında değişmekte olduğunu göstermektedir. Yedi lokusun altısında Ho değerleri (ortalama 0.76), He değerlerinden daha yüksektir. Kendileşme katsayısının (FIS), -0.143 ile -0.65 arasındaki değerleri populasyonda heterozigot fazlalığına işaret etmektedir. Bu da populasyonlardaki çeşitliliğin artışında kuşlarla Afrika'dan taşınan H. marginatum bireylerinin etkili bir faktör olduğunu düşündürmektedir. Populasyonları karşılaştırmakta kullanılan FST (Fiksasyon indeksi) değeri, Çorum populasyonunun en farklı populasyon olduğunu göstermektedir. STRUCTURE programı kullanılarak yapılan populasyon yapı analizleri de, Türkiye'de H. marginatum'un iki farklı grubu olduğunu göstermektedir. Elde ettiğimiz veriler, Kırım Kongo kanamalı ateşi hastalığının ülkemizdeki dağılımı ile H. marginatum populasyonlarının genetik yapısı arasında bir ilişkiye işaret etmemektedir.