Türk Demir-Çelik ve Çimento Sanayileri İçin Uçucu Organik Bıleşıklerin Emisyonlarının Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: CEREN SÖNMEZ
Danışman: Merih Aydinalp Köksal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çimento ve demir-çelik sektörleri Türkiye'de önemli sektörlerdir ve bu sektörler, önemli kirletici kaynakları ve önemli enerji tüketicileridir. Bu sektörlerden salınan uçucu organik bileşiklerin (UOB) emisyonları üzerine yapılan çalışmalar, uçucu organik bileşikler oldukça toksik olmalarına rağmen az sayıdadır. Bu nedenle bu çalışma, uçucu organik bileşiklerin emisyonlarını, dünya çapında kabul görmüş emisyon faktörlerini (EF) kullanarak ve çimento ve demir-çelik tesisleri için toplanan tesise özgü operasyonel verileri kullanarak tahmin etmeyi amaçlamaktadır. 2020 yılı bu çalışmanın baz yılıdır ve iki sektör ve 2020 yılı için tesislere özgü veriler toplanmıştır. Çimento sektöründe CO, SO2, NO2 ve PM10 emisyonları baskın olmakla birlikte, proseslere organik beslemeler, alternatif yakıt ve hammadde kabulü ve gerekli yanma koşullarının sağlanmaması durumunda proses fırınlarından sızıntılar nedeniyle uçucu organik bileşikler de salınmaktadır. Bu çalışmada elli-altı entegre çimento fabrikası ve üç entegre demir-çelik fabrikası ele alınmıştır. Çimento ve demir-çelik endüstrilerinin tercih edilmesinin nedeni, Türkiye'deki enerji tüketimi ve sera gazı (GHG) emisyon yoğunluğu bakımından çok yüksek bir paya sahip olmalarıdır. Uçucu organik bileşiklerin küçük miktarlarda bile ölümcül olabilmeleri ve literatürde Türkiye'nin büyük endüstrilerinden kaynaklanan uçucu organik bileşik emisyonları ile ilgili hem ulusal hem küresel ölçekte sınırlı sayıda çalışma olmasından dolayı bu tezin odak noktası uçucu organik bileşiklerdir. CO, SO2, NO2 ve PM10 emisyonları, bu kirleticilerin uçucu organik bileşik emisyonlarını doğrudan veya dolaylı olarak etkileyip etkilemediğini belirlemek için de incelenmiştir.