Türkiye'de gün öncesi piyasası için elektrik fiyatlarının tahmini


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNAN DEMİREZEN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Meral Çetin

Eş Danışman: Şahap Kasırga Yıldırak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Elektrik, tarih öncesi çağlardan beri varlığı bilinse de özellikle aydınlatma amacıyla kullanılmaya başlanmasıyla birlikte insan hayatında vazgeçilmez bir yer edinmiştir. Devletler, elektriğin üretim, iletim ve dağıtımını vatandaşlarına herhangi bir ayrım gözetmeksizin gerçekleştirme amacı içerisinde olmuşlar ve bu aşamaları sağlayacak kurumlar meydana getirmişlerdir. Elektrik endüstrisinde 1940'lı yıllarda elektriğin devlet tekelinde olması yeğlenirken 1980'li yılların hemen başlarında bu düşünce yadsınır hale gelmiştir. Böylece devletin rolünün azaltılması hedeflenerek denetleyici ve düzenleyici bir konumda olması için endüstride düzenlemeler yapılmaya başlanmıştır. Başta Şili olmak üzere, İngiltere, İskandinav ülkeleri ve daha birçok ülke elektrik piyasasında düzenlemeye giderek özel kesimin piyasada etkin olmasını sağlamaya çalışmıştır. Türkiye' de ise serbestleşme çalışmaları milenyumun ilk yıllarında başlamıştır. Bu tez çalışmasının amacı elektrik fiyatlarının tahmin edilmesi ve öngörülmeye çalışılması olarak belirlenmiştir. Çalışmanın kapsamını, Türkiye'de faaliyet gösteren elektrik piyasalarından biri olan Gün Öncesi Piyasasında işlem gören Piyasa Takas Fiyatı (PTF)'nın tahmin edilmesi oluşturmaktadır. Tahmin yöntemi olarak, makine öğrenmesi yöntemlerinden Yapay Sinir Ağları, Destek Vektör Makineleri ve Rastgele Orman Yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla, uygulamada kullanılan girdiler ve yöntemlerle birlikte altı farklı model kurulmuş olup PTF'nin en iyi tahmini Model 6 ile elde edilmiştir. En iyi tahmin eden yöntem ise Rastgele Orman Yöntemi olmuştur. Böylelikle, Model 6 ile PTF' nin 24 saatlik öngörüsü gerçekleştirilmiş ve sonuçlar özetlenmiştir.