Vücut algısının aracı rolü üzerinden özerk-ilişkisel benlik özellikleri ve yeme tutumu ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN ORUÇLULAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ELİF BARIŞKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı depresyonun etkisi kontrol edildikten sonra özerk, ilişkisel, özerk-ilişkisel benlik özellikleri ile yeme tutumu arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide vücut algısının aracı rolünün olup olmadığını incelemektir. Araştırma örneklemi hazırlık veya birinci sınıfa devam eden 481 katılımcıdan oluşmaktadır. Örneklem katılımcılarının 405?i birinci sınıf eğitimine devam etmekteyken 76sı hazırlık eğitimine devam etmektedir ve katılımcıların 314ü kadınken 167?si erkektir. Örnekleme ait yaş ortalaması ise 19.14 (SS = 2.32)tür. Kadınlara ait boy ve kilo ortalaması sırasıyla 1.65 (SS = .06) cm, 56.32 (SS = 7.96) kg ?dır. Erkeklere ait boy ve kilo ortalaması ise sırasıyla 1.77 (SS = .06) cm, 73.83 (SS = 11.94) kg?dır. 205 katılımcı ideal kilosunda olduğunu düşünürken 274 katılımcı ideal kilosunda olmadığını düşünmektedir. Araştırmaya katılmak için gönüllü olan katılımcıların sosyo-demografik özellikleri hakkında bilgi toplamak için Kişisel Bilgi Formu (Bkz., Ek 1), benlik özellikleri hakkında bilgi toplayabilmek için Özerklik-İlişkisellik Ölçekleri (Bkz., Ek 2), yeme tutumları hakkında bilgi toplayabilmek için Yeme Tutumu Testi (YTT) (Bkz., Ek 3), vücut algıları hakkında bilgi toplayabilmek için Vücut Algısı Ölçeği (VAÖ) (Bkz., Ek 4) ve son olarak bulguların güvenilirliği açısından depresyon belirtilerini kontrol etmek amacıyla Beck Depresyon Envanteri (BDE) (Bkz., Ek 5) uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre özerk-ilişkisel grup ile karşılaştırma grubu arasında yeme tutumu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaktadır. Özerk-ilişkisel benlik özelliklerinin bir arada bulunmaması, yeme tutumundaki bozulmayı yordamaktadır. Tek başına özerklik, yeme tutumundaki bozulma ile ilişkili değilken ilişkisellik ve yeme tutumundaki bozulma arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır. İlişkisellik puanlarındaki düşüş, yeme tutumundaki bozulmayı yordamaktadır. Ancak özerk-ilişkisel grup ve karşılaştırma grubu arasında vücut algısı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ayrıca, benlik özellikleri ve yeme tutumu arasındaki ilişkide vücut algısının aracı rolü de istatistiksel olarak anlamlılığa ulaşamamıştır. Temel araştırma bulguları kapsamında olmamakla birlikte, katılımcıların ideal kilolarında olduklarını düşünmelerinin, yeme tutumlarındaki bozulma ve vücut algılarındaki hoşnutluk derecesini etkilediği görülmüştür. Ek olarak, vücut algısındaki hoşnutluk derecesinin yeme tutumundaki bozulma ile ilişkisi yalnız kadın katılımcılar için istatistiksel olarak anlamlılığa ulaşmıştır. Araştırma dahilinde elde edilen bulgular alanyazın eşliğinde tartışılmıştır.