Perflorooktanoik asitin sitotoksisite ve oksidatif stres indükleyici etkilerinin in vivo ve in vitro sistemlerde araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TOKSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU ÜNLÜ ENDİRLİK
Danışman: Aylin Gürbay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Perflorooktanoik asit (PFOA), toksikolojik öneme sahip kalıcı bir çevresel kirleticidir. Ancak toksik etki mekanizması tam olarak tanımlanmamıştır. Bu çalışmada, PFOA'nın olası sitotoksik ve oksidatif stres indükleyici etkileri taurin ve koenzim Q10 (KoQ10) varlığı ve yokluğunda in vivo ve in vitro model sistemlerde araştırılmıştır. Bu amaçla, çalışmanın in vivo kısmında hayvanlar, PFOA'nın iki farklı konsantrasyonuna (15 veya 30 mg/kg/gün) oral yoldan 10 gün süreyle maruz bırakılmışlar ve karaciğer, beyin ve böbrek dokularında, lipid peroksidasyon, toplam glutatyon düzeyleri ve antioksidan enzim aktiviteleri (katalaz, glutatyon peroksidaz ve Cu-Zn süperoksit dismutaz) ölçülmüştür. PFOA uygulanan hayvanlarda vücut ağırlıklarında önemli ve doza bağımlı bir azalma ile böbrek ağırlıklarında azalmaya ek olarak hepatomegali gözlenmiştir. MDA düzeylerinin ve enzimatik ve enzimatik olmayan antioksidan parametrelerin değerlendirilmesi, özellikle daha düşük konsantrasyonda PFOA'nın lipid peroksidasyonu ve antioksidan sistemlerde değişikliği indüklediğini göstermiştir. Farelerin 30 mg/kg PFOA verilmeden önce taurin veya KoQ10'a ön-maruziyeti karaciğer dokusunda PFOA'nın indüklediği lipid peroksidasyona karşı belirgin bir koruma sağlamıştır. Çalışmanın in vitro bölümünde PFOA'nın sitotoksik etkileri MTT deneyi ile belirlenmiş ve bileşiğin vero hücrelerinin canlılığı üzerindeki etkisinin zamana bağımlı olduğu bulunmuştur. Sitotoksisite, PFOA'nın ~≥ 200 μM konsantrasyonlarında gözlenmiştir. Taurin ve KoQ10 ön uygulamasının PFOA'nın indüklediği sitotoksisiteye karşı kısmen koruyucu olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, PFOA'nın toksisite mekanizmasında reaktif oksijen türlerinin yer aldığına işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Perflorooktanoik asit, oksidatif stres, fare, sitotoksisite, vero hücreleri