Idiyopatik Pulmoner Fibrozis (IPF) Tedavisinde Kullanılmak Üzere Nintedanib ve miR-29b Yüklü Lipopleks Formülasyonlarının Geliştirilmesi, Karakterize Edilmesi ve Tedavi Etkinliklerinin IPF Hücre Kültürü Modelinde Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Teknoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN DURALOĞLU
Danışman: Betül Arıca Yegin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İdiyopatik pulmoner fibrozis (İPF), akciğerde hücresel stres ve doku hasarının neden olduğu, ECM bileşenlerinin aşırı birikimiyle akciğer yapısını ve işleyişini bozarak ilerleyen, yüksek mortalite oranına sahip bir hastalıktır. Mevcut tedavi seçenekleri yan etkileri nedeniyle sınırlı olup, alternatif tedavi seçeneklerine ihtiyaç vardır. Bu çalışma, İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (İPF) tedavisinde Nintedanib ve miR-29b yüklü katyonik lipopleks formülasyonunun (LP-NIN-miR) geliştirilmesini ve bu formülasyonun in vitro akciğer fibrozis modelinde anti-fibrotik etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, katyonik lipozomlar Tasarımla Kalite Yaklaşımı (QbD) ile optimize edilmiştir. Optimize edilmiş lipozom formülasyonu DOTAP, CHOL, DOPE ve DSPE-mPEG 2000 kullanılarak hazırlanmıştır. Nintedanib yüklü lipozomlar (LP-NIN) mikroakışkanlaştırma yöntemiyle üretilmiş ve miR-29b ile inkübe edilerek LP-NIN-miR elde edilmiştir. LP-NIN-miR'in partikül boyutu, polidispersite indeksi ve zeta potansiyeli sırasıyla 87,3 ± 0,9 nm, 0,184 ± 0,003 ve +24 ± 1 mV olarak belirlenmiştir. Nintedanib ve miR-29b'nin enkapsülasyon etkinlikleri %99'un üzerinde bulunmuştur. Sitotoksisite çalışmaları, LP-NIN-miR'nin güvenli bir taşıyıcı sistem olduğunu, transfeksiyon çalışmaları ise anti-fibrotik terapötik etkisini kanıtlamıştır. Bu çalışma, İPF tedavisinde yenilikçi bir terapötik yaklaşımın geliştirilmesi adına önemli bir adımdır.