Bölge yönelimli mutagenez yaklaşımı ile insan bütirilkolinesterazında yapı-aktivite ilişkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEVSER BİBEROĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZDEN TACAL
Özet:İnsan bütirilkolinesterazının (BChE) yapı-aktivite ilişkisini incelemek ve katyonik triarilmetan (TAM+) yapılı boyaların enzim üzerindeki bağlantı noktalarını araştırmak amacıyla; bölge yönelimli mutagenez yöntemi kullanılarak insan BChE'ının aktif merkez oyuğunda veya yakın çevresinde nokta mutasyonları yapıldı. Katyonik triarilmetan yapılı boyaların [malakit yeşili (MG), metil yeşili (MeG), pararozanilin (PR)] rekombinant doğal-tip ve BChE mutantları (A277V, P285L, P382A, H214Q, H77L, F329A) üzerindeki inhibitör etkileri, spektrofotometrik olarak 25 °C'de, 50 mM MOPS (pH 8) ortamında, 0.125 mM 5,5'-ditiyobis-(2-nitrobenzoik asit), 0.05-0.4 mM bütiriltiyokolin (BTC) ve 0-64 µM ligand kullanılarak araştırıldı. Yapılan kinetik değerlendirmeler sonucunda PR'nin rekombinant doğal tip ve tüm mutant enzimler üzerinde çoklu bağlanma ile uyumlu sonuçlar verdiği bulundu. MG ve MeG, F329A mutantı dışında rekombinant doğal tip ve BChE mutantlarında lineer karışık veya kompetitif inhibisyona neden oldu. Ki değerleri açısından karşılaştırıldıklarında rekombinant doğal tip ve BChE mutantlarının (F329A hariç) MG ve MeG'ne benzer afinite gösterdikleri bulundu.. MG ve MeG, F329A BChE mutantı üzerinde ise iki bölgeye bağlanmaya işaret eden nonlineer inhibisyona neden oldu. MG ve MeG ile F329A'nin inhibisyonundaki Ki değerleri sırasıyla; 3.8 µM ve 27 µM olup; rekombinant doğal tip BChE'a göre ? 50 (MG) ve 150 (MeG) kat daha zayıf bağlandığı bulundu. MG ve MeG ile F329A mutantının inhibisyonu sonucunda hem inhibisyon paterninin değişmesi hem de inhibitör etkinin azalması, her iki ligandın F329A mutantı üzerinde bağlandığı bölgelerden birinin (aktif bölge oyuğu ya da periferal anyonik bölge) pi-pi (veya katyon-pi) etkileşimlerinin bozulması nedeniyle devre dışı kaldığı ve ikinci bağlama bölgesi olarak da her iki ligandın farklı bir yere bağlandığını düşündürdü. Bu bulgular göz önüne alındığında, MG ve MeG'in insan BChE'ına bağlanmasında 329. pozisyondaki fenilalaninin çok önemli bir amino asit olduğu sonucuna varıldı.Anahtar sözcükler: Bütirilkolinesteraz, bölge yönelimli mutagenez, malakit yeşili, metil yeşili, pararozanilin, enzim inhibisyonuDestekleyen Kurum: TÜBİTAK [Proje No. 107S183 (SBAG 3677)]