Medya ve toplumsal cinsiyet bağlamında Reşat Nuri Güntekin'in Yaprak Dökümü romanı ve televizyona uyarlanan dizilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYDA KOÇAK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYLİN BARAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cinsiyetin toplumsal olarak inşası bugüne kadar pek çok araştırmanın konusu olmuştur. Ancak, yapılan çalışmalarda genellikle kadınlık kavramı üzerinde durulmuştur. Toplumsal cinsiyetin, dönemsel olarak inşasının incelendiği bu çalışmada hem kadınlık hem de erkeklik rollerine yüklenen anlamlar üzerinde durulmuştur. 1930 yılında yazılan Yaprak Dökümü romanının, 1967 yılında sinemada ve 2006 yılında ise bir televizyon dizisinde cinsiyet temsillerine ne şekilde yer verdiği, karakterler üzerinden temalar oluşturularak araştırılmıştır.Bu çalışmada, Foucault'nun iktidar, özne, söylem ve cinsellik kavramları, Walby'nin ataerkillik, toplumsal cinsiyet, kamusal ataerkillik ve özel ataerkillik kavramları ve Connell'ın hegemonik erkeklik kavramı temel alınarak, toplumsal cinsiyetin inşası ve medyada yer alış şekli incelenmiştir. 1930, 1960 ve 2000'li yıllardaki aile kurumu ve cinsiyet anlayışları, roman, film ve televizyon dizisinde yer aldıkları şekilleriyle, karşılaştırmalı bir analize tabi tutulmuştur.Çalışmanın sonucunda, Cumhuriyet'in ilk yıllarından bugüne değin, devam eden cinsiyet kalıplarının varlığının devam ettiğinin altı çizilmiştir. Kadınların özel alanda, erkeklerinse kamusal alanda temsil edilmesi ve bunlara yüklenen anlamlar arasında farklılık olmakla birlikte, ataerkil anlayışın genel hatlarıyla halen sürdürüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. Medyanın, cinsiyet kalıplarının devam ettirilmesinde başat bir rol oynadığı, bu anlamda geçmişten gelen cinsiyet anlayışlarını yeniden ürettiği tespit edilmiştir.