Bilgisayar kontrollü tektel sistemi ile blok kesmede etken faktörlerin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE YILMAZKAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YILMAZ ÖZÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tektelli blok kesme makineleri doğal taş bloklarının sayalanması işleminde ve bloklardan levha kesme işlemlerinde kullanılabilmektedir. Kesim işleminin yapıldığı tesislerde mümkün olan en düşük maliyetle ve istenen kalitede ürünün üretilmesi amaçlanmaktadır. Tektelli blok kesiminde kesim ekonomisini etkileyen en önemli performans parametreleri, kesim sırasında harcanan enerji ve kesimi gerçekleştiren elmas boncuklarda kesim sırasında meydana gelen aşınmalardır. Bu nedenle, tektelli kesim makinelerinde kesme performanslarının kesilen kayaç özelliklerine ve çalışma parametrelerine bağlı olarak ayrıntılı bir biçimde incelenmesi gerekmektedir. Böyle bir çalışmada ancak bilgisayar kontrollü hassas bir makine ile mümkündür. Bu sebeple bu tez çalışmasının iki temel amacı bulunmaktadır. Bu amaçlardan birincisi, bilgisayar kontrollü tam otomatik tektelli kesme sisteminin geliştirilmesidir. İkinci amaç ise, öncelikle tektelli kesim makinesinin tel dönüş hızının (çevresel hız) ve telin aşağı iniş hızının (kesme hızı), tektelli kesmede kesme performans parametreleri olan birim enerji ve birim aşınmaya,, telde oluşan titreşime ve tele etkiyen kuvvetlere olan etkilerinin araştırılmasıdır. Daha sonra elde edilen sonuçlar kullanılarak birim aşınma ve birim enerji değerleri temel alınarak her bir doğal taş için ve her bir doğal taş cinsi için ayrı ayrı kesilebilirlik abaklarının oluşturulması ve kesim optimizasyonlarının gerçekleştirilmesidir. Bu amaçlara ulaşmak için öncelikle Hacettepe Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü?nde bilgisayar kontrollü, tam otomatik, üç boyutlu kesim yapabilen tektelli kesme makinesi geliştirilmiştir. Daha sonra, ülkemizdeki doğal taş ocaklarından seçilen 8 farklı doğal taş (mermer ve kireçtaşı) örneği üzerinde tektelli blok kesme makinesiyle kesme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonucunda tektelli blok kesim makinelerinde kesimi gerçekleştirilen doğal taşlar için kesilebilirlik abakları oluşturulmuş ve optimum çevresel hız ve kesim hızı değerleri belirlenmiştir. Sonuç olarak, doğal taş ocaklarında tektelli kesme yönteminde bu şekilde bir çalışma bugüne kadar yapılmaması sebebiyle bu çalışmada oluşturulan abaklar, doğal taş sektöründe tektelli kesme makinelerinin daha verimli kullanılmasına katkıda bulunacaktır. Çalışma, tektelli blok kesme makinelerinin kullanımı konusunda literatürde var olan büyük bir boşluğu doldurmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tektelli kesim makinesi; elmas telli kesme; birim aşınma; özgül enerji; kesilebilirlik abakları, optimizasyon.