Gerçek ve üretilmiş veri setlerinde çok boyutlu bireyselleştirilmiş bilgisayarlı test uygulama sonuçlarının incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT DOĞAN ŞAHİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SELAHATTİN GELBAL
Özet:Bu çalışmada; Anadolu Üniversite YDYO'da öğrenim gören hazırlık sınıfı öğrencilerinin eğitimlerini bitirmelerinin ardından, lisans eğitimleri öncesi vermeleri gereken Yeterlilik Tespit Sınavının (YTS) verileri kullanılarak gramer ve kelime bilgisi becerileriyle birlikte bir de genel yetenek ölçen çok boyutlu bir bireyselleştirilmiş bilgisayarlı test (BBT) geliştirililmesi amaçlanmıştır. Buna yönelik olarak öncelikle, Anadolu Üniversitesi YDYO'da geçmiş yıllardaki YTS'lerde uygulanan ve her biri 50'şer sorudan oluşan dört farklı madde seti ile bu maddelere ait veriler kullanılarak bir madde havuzu oluşturulmuştur. MTK'ya dayalı olarak yapılan analizlerde her bir veri seti için sırasıyla tek boyutlu model, iki boyutlu model ve üç boyutlu bifaktör model uygulanmış ve tüm madde setleri için en uygun modelin üç boyutlu bifaktör model olduğu sonucuna varılmıştır. Madde havuzunun oluşturulmasının ardından, gerçek-zamanlı çok boyutlu BBT uygulamasında kullanılacak algoritmayı belirlemek amacıyla, eldeki eksik veri matrisi de göz önüne alınarak bir hibrit simülasyon uygulaması yapılmıştır. Bu simülasyon uygulamasında farklı yetenek kestirim yöntemlerinin (EAP ve MAP), farklı madde seçim yöntemlerinin (D-rule, KL, W-rule, T-rule, ağırlıklandırılmış W-rule ve ağırlıklandırılmış T-rule) ve farklı sonlandırma kurallarının (standart hata, θ değişimi ve sabit madde) kullanıldığı toplam 36 farklı koşul yaratılmış; bu koşullarda her bir boyut için gerçek ve kestirilen θ değerleri arasındaki korelasyon ile birlikte yanlılık, RMSD ve standart hata değerleri elde edilmiştir. Korelasyon değerleri ve hata istatistikleri ile birlikte, BBT uygulamalarında ölçme kesinliğinin önemli bir göstergesi olduğundan, değişken madde sayısına dayalı sonlandırma kuralının kullanıldığı koşullarda yanıtlanan madde sayısı da raporlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; üç farklı sonlandırma kuralı için de D-rule madde seçim yöntemi ve MAP yetenek kestirim yönteminin en iyi istatistikleri verdiği bulgulanmıştır. Bir sonraki adımda her bir sonlandırma kuralı için en iyi koşullar karşılaştırılarak gerçek-zamanlı çok boyutlu BBT uygulaması için D-rule madde seçim yöntemi ve MAP yetenek kestirim yöntemiyle birlikte standart hataya dayalı sonlandırma kuralının kullanılmasına karar verilmiştir. Söz konusu algoritma kullanılarak gerçek-zamanlı çok boyutlu BBT uygulamasının yapıldığı 99 öğrenciden 32'sinin kağıt-kalem testiyle elde edilen toplam puanları ile gerçek-zamanlı uygulama sonucu elde edilen genel yetenek düzeyleri arasındaki korelasyon elde edilmiştir. Bunun yanında, uygulamanın yapıldığı toplam 99 kişinin sonuçlarına dayanarak havuzda yer alan maddelerin kullanım sıklıkları ve her bir bireyin yanıtladığı toplam madde sayısı da raporlanmıştır. Gerçek-zamanlı uygulama sonucu elde edilen sonuçlara göre; 200 maddeden oluşan havuzun %30'unun kullanıldığı görülmüştür. Testin bitirilmesiyle yanıtlanan ortalama madde sayısının 12.3 olduğu, ayrıca katılımcıların yaklaşık %75'inin 10 ile 12 arasında madde yanıtladıkları sonucuna ulaşılmıştır