Amfifilik blok kopolimerler kullanılarak nanopartikül formülasyonlarıının geliştirilmesi ve in vitro değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Teknoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HARİKA ÖCAL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEMA ÇALIŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

5-Fluorourasil (5-FU) genellikle parentral yolla hedef dokuya gönderilen kuvvetli bir antikanser maddedir. Parenteral yolla uygulanan hedeflendirilmiş ilaç taşıyıcı sistemlerin kanda uzun süre kalması istenmektedir, ancak bu sistemler, genellikle mononükleer fagositik sistem hücrelerince fagosite edilmektedirler. Bu nedenle kan dolaşımında kalış süresini uzatabilecek etkin bir ilaç taşıyıcı sistemin geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, bir çeşit amfifilik triblok kopolimer olan PEG-PPG-PEG kullanılarak yüzeyi modifiye edilmiş, kanser tedavisine yönelik 5-FU yüklü PLA/PEG-PPG-PEG ve PLGA/PEG-PPG-PEG nanopartikülleri hazırlanmış ve nanopartiküllerin; partikül büyüklüğü, zeta potansiyeli, yükleme etkinliği, yüzey morfolojisi, salım özellikleri, DSC analizleri, FT-IR spektrumları ve sitotoksisiteleri değerlendirilmiştir. Nanopartiküller emülsifikasyon ve çözücü buharlaştırma yöntemine göre hazırlanmıştır. Hazırlanan nanopartikül formülasyonlarına ilişkin üretim verimleri, % 72.4 ile % 87.6 arasında değişmektedir. Bütün formülasyonların ortalama partikül büyüklükleri 200 nm'nin altında ve polidispersite indeksleri 0.5'den küçük bulunmuştur. İn vitro salım çalışmalarında, 1:10 oranında PLA (Mw=10000 Da) ve PEG-PPG-PEG kullanılarak hazırlanan formülasyon 6.7. saatte etkin maddenin % 50'sini salarken, 72. saat sonunda en yüksek oranda (% 94) 5-FU salan formülasyon olmuştur. Sitotoksisite çalışmalarında antikanser aktiviteyi değerlendirmek için Caco-2 hücreleri kullanılmış, etkin madde yüklü olan formülasyonlar boşlara göre anlamlı derecede sitotoksik bulunmuştur. Bu sonuçlara göre, 5-FU yüklü PLA/PEG-PPG-PEG ve PLGA/PEG-PPG-PEG nanopartikülleri, in vivo çalışmaların da desteklemesi durumunda, kanser tedavisinde potansiyel sistemler olarak değerlendirilebilir.