An analysis of motion event components and accompanying gestures in Turkish narratives in terms of sentential focus position
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İngiliz Dilbilimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: OLCAY TÜRK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZEYNEP DOYURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, Türkçe söyleminde devinim olaylarını ve onlara eşlik eden ikonik jestleri incelemektedir. İlk olarak, gerçek devinim olaylarının sözcükleştirme örüntülerini eğretilemeli devinim olaylarıyla kıyaslamayı amaçlamaktadır. İkinci amaç ise, dilbilimsel tiplendirme ile jestlerin ilişkisini cümle odaklarını inceleyerek açıklamaktır. Bu iki amaca ulaşabilmek için Türkçe anadil konuşucularının hikâye anlatılarının video kayıtlarından oluşturulan, devinim olayları çevriyazılarını ve jestlerin açıklamalarını içeren küçük bir derlem oluşturulmuştur. Genel olarak, gerçek devinim olaylarının ve eğretilemeli devinim olaylarının farklı olay tiplerinin doğasına dayandırılabilecek küçük farklılıklar dışında benzer sözcükleştirme örüntüleri sergilediği bulunmuştur. Buna ek olarak, yön gösteren jestlerinin sayıca en çok kullanılan jest türü olduğu gözlenmiştir. Ancak, biçim bilgisinin konuşmalara dahil edilme oranı göze alındığında en sık jestlendirilen devinim öğesi olduğu bulunmuştur. Bu bulgu biçimi diğer öğelere kıyasla en önemli ve göze çarpan öğe yapmaktadır. Fakat bu sonuç çalışmadaki ikinci çözümlemenin sonucuyla çelişmektedir. Bu çözümlemede anlatıcıların hem yön hem de biçim bilgisinin odak altında bulunmasına rağmen yön öğesini jestlerindirdikleri gözlenmiştir. Bu ikinci sonuç, devinim olayları tiplendirmesi ve devinim olaylarına eşlik eden jestler arasındaki varsayılan güçlü paralelliğe ters düşmektedir. Anahtar kelimeler: Devinim olayları, jest, bilgi yapısı, dilbilimsel tiplendirme