Kalkınma ajanslarının kalkınma politikalarındaki yeri: Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN BAHADIR KALECİK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ADNAN SOFUOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya genelinde yaşanan ekonomik gelişmeler ve değişmeler sonucu, ülkeler gerek yönetim yapısında ve gerekse kalkınma anlayışı açısından birtakım yeni arayışlara gitmiştir. Özellikle 1950'li yıllarla birlikte kendini göstermeye başlayan küresel rekabetçi ekonomiler, bölgesel ölçekte işbirliği gerektiren birtakım oluşumları neredeyse zorunlu hale getirmiştir. Bu oluşumlar içinde Bölgesel Kalkınma Ajansları ön plana çıkmıştır. Ülkeden ülkeye, bazen de bölgeden bölgeye yapısal olarak farklılık gösteren bu yapının temel kurulma amacı, kurulmuş olduğu bölgenin ekonomik, sosyal ve kültürel olarak kalkınmasını sağlamaktır. Çalışmamızın birinci bölümünde bölgesel kalkınma kavramı irdelenmiş dünyada bölgesel gelişme politikalarındaki değişmeler, Avrupa birliği bölgesel politikalarının hedefleri ve kullanılan araçları üzerinde durulmuş; Türkiye'deki planlı dönem öncesi ve sonrası kalkınma politikaları incelenmiş, bölgeler arası kalkınmışlık farklarının sebepleri incelenmiş, bölgesel politikalarının hedefleri ve kullanılan araçlar ve AB Bölgesel kalkınma politikalarının Türkiye'ye yansımaları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, bölgeler arası dengesizliğin giderilmesinde bir araç olarak ortaya çıkan kalkınma Ajanslarının tarihsel süreçteki gelişimleri üzerinde durulmuş, kalkınma ajanslarının genel özellikleri incelenmiş, Avrupa'daki Kalkınma Ajanslarından üç örnek verilmiş; Türkiye'de kalkınma Ajanslarının kuruluşu, yapıları ve fonksiyonları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı örneği incelenmiş, Ajansın mali ve teknik destek programları ve yatırım destek faaliyetlerinin bölgeye etkileri üzerinde durulmuştur. Bu uygulama çalışması ile Türkiye'nin bölgesel kalkınma politikalarını yeni araçlarından bir olan kalkınma ajanslarından bir olan Batı Karadeniz kalkınma Ajansı örneği üzerinden Ajansların Türkiye'deki uygulamaları, sorunları, sıkıntılı yönleri irdelenmiş ve dünyadaki, özelde de Avrupa Birliği'ndeki, modeller ile karşılaştırılarak en uygun ve işlevsel model bulunmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bölgesel Kalkınma, Beş Yıllık Kalkınma Plânları, Kalkınma Ajansları, Bölgesel Kalkınma Uygulamaları, Bölge Planları, Mali Destek Programları, Yatırım Destek Ofisleri, Batı Karadeniz kalkınma Ajansı