Erişkin Suriyeli Göçmenlerde Belirsizlik Ölçeği Geliştirilmesi ve Belirsizlik ile Sağlık Düzeyleri İlişkisinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE AKTUNA
Danışman: Ümmühan Şevkat Bahar Özvarış
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Belirsizlik, gelecekteki olaylar veya sonuçlar hakkında tahmin edilemezlik, öngörülemezlik, açıklık veya güven eksikliği ile karakterize edilen subjektif bir bilişsel ve/veya duygusal durumu ifade eder ve göç çerçevesi içinde ele alındığında, belirsizlik sayısız dışsal unsurun etkisiyle iç içe geçmiş karmaşık bir yapıya dönüşür. Belirsizlik, insan sağlığı ve iyi olma hali üzerinde çok yönlü etkilere sahiptir. Bu araştırmada erişkin göçmenlerin algıladıkları belirsizliği ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı geliştirmek ve ölçülen belirsizlik düzeyi ile genel sağlık durumu algı düzeyi ilişkisinin tanımlanması amaçlanmıştır. Metodolojik tipte olan bu araştırmanın evrenini Ankara İli, Altındağ, Mamak ve Yenimahalle İlçelerindeki Suriyeliler oluşturmaktadır. Örneklem, bu ilçelerden 18-64 yaş arası, 666 okur-yazar kadın ve erkek Suriyeli göçmeni içermektedir. Madde havuzu fenomenolojik araştırma ile oluşturulmuş, uzman çalıştayları, Davis kapsam geçerliliği metodu ile değerlendirilmiş ve geçerlilik-güvenilirlik analizine alınacak 39 madde oluşturulmuştur. Madde analizleri, madde ayırt edicilik değeri ve faktör yükü; geçerlilik, kapsam ve yapı geçerliliği; güvenilirlik yarıya bölme ve testi oluşturan maddelerin uyumu ve tanımlayıcı analizler, tanımlayıcı istatistik, Ki‐kare testi, Kruskall-Wallis ve Mann-Whitney-U testleri ile değerlendirilmiştir. Erişkin Göçmenlerde Belirsizlik Ölçeği (EGBÖ) 0,20 üzeri madde ayırt edicilik değerleri ve 0,30 üzeri faktör yükleriyle 24 maddeden oluşmaktadır. Cronbach alfa=0,80, Spearman Brown Coefficient=0,73 ve RMSEA=0.06 bulunmuştur. Ölçekten alınabilecek toplam minimum puan 24, maksimum puan 120'dir ve ölçekten alınan puan yükseldikçe belirsizlik düzeyi artmaktadır. Suriyeli göçmenlerin ortalama belirsizlik puanı 57,1±10,9 olarak bulunmuştur. Kadın, kiralık evde yaşayan, meslek sahibi olmayan, kronik hastalığı olan, multimorbiditesi olan ve silahlı çatışmaya şahit olan Suriyeli göçmenlerin belirsizlik puanları daha yüksektir. Belirsizlik puanı ile ekonomik durum ve genel sağlık durumu algı düzeyleri arasında istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. EGBÖ alana göçmenlerin algıladıkları belirsizliği ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak sunulmuştur. Ölçeğin farklı gruplarla uygulanması, belirsizliği derinlemesine anlamayı ve halk sağlığı müdahalelerine belirsizliğin katılmasına olanak tanıyacaktır.