A comparative analysis of the two Turkish translations of Chinua Achebe's Things Fall Apart within the framework of Paul Bandia's approach to postcolonial translation

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖZGE ALTINTAŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ASALET ERTEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin amacı, sömürgecilik sonrası metinlerde sömürgeleştirilmiş toplumlara ait kültürün aktarılmasında çevirinin oynadığı rolü incelemektir. Bu amaçla, çalışma Afrika Edebiyatının önde gelen örneklerinden biri olan Chinua Achebe'nin Things Fall Apart (1958) adlı eserine ve onun Türkçe çevirilerine odaklanacaktır. Türkçe çevirileri sırasıyla Anjel Selveroğlu tarafından çevrilen Ruhum Yeniden Doğacak (1983) ve Nazan Arıbaş Erbil tarafından çevrilen Parçalanma (2007)'dır. Paul Bandia'nın üç farklı sosyo-kültürel sistemin birincil ve ikincil çeviri süreçleri sayesinde birbirleriyle nasıl etkileşime girdiğini açıklayan Üç Katmanlı Çeviri Süreci bu tezin temelini oluşturmaktadır. Üç Katmanlı Çeviri Süreci, sömürgecilik sonrası toplumların kültürlerini aktarmak amacıyla yazar tarafından uygulanan çeviri stratejilerini analiz etme ve bu stratejileri hedef metne taşıma konusunda son derece uygun bir metottur. Bu nedenle, iki ayrı Türkçe çeviri metni Bandia'nın üç katmanlı çeviri sürecinde önerdiği direniş odaklı çeviri stratejileri açısından karşılaştırılacaktır. Analiz bölümlerindeki alt başlıklar, Afrikalı toplumların dilsel özellikleri ve bu özellikleri metne taşımak için yazar tarafından uygulanan stratejiler ışığında makro ve mikro düzeyde hazırlanmıştır. Lawrence Venuti'nin yerlileştirme ve yabancılaştırma yaklaşımı (1995) da Bandia'nın yaklaşımına ek olarak çalışmada kullanılmaktadır. Tez boyunca, kültürel ve dilsel özelliklerin aktarımının, uzak dil ve kültürlerde sömürgeleştirilmiş toplumlara ilişkin kimlik yaratmak ve gerçek temsili oluşturmak açısından önemi vurgulanmaktadır. Çevirmenler tarafından metin içindeki sözlü geleneği Türkçeye aktarmak için uygulanan strateji ve yöntemler kültür aktarımı çerçevesinde değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sömürgecilik Sonrası Edebiyat, Sömürgecilik Sonrası Yazın Çevirisi, Üç Katmanlı Çeviri Süreci, Direniş odaklı Çeviri Stratejileri, Sözlü Edebiyat, Kültür, Melezlik, Kimlik.