Okul Öncesi Dönem Resimli Çocuk Kitaplarının Psikolojik Sağlamlık Açısından İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZÜLFİYE GÜZİN TOPCU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAKTAN DEMİRCİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocukların dinledikleri öyküler ile yaşamları arasında özdeşim kurdukları varsayılmaktadır. Buna binaen bu çalışmada, sosyoekonomik anlamda risk altında bulunan yerleşim yerlerindeki okulöncesi kurumlarının kütüphanelerinde bulunan resimli çocuk kitaplarındaki psikolojik sağlamlığı destekleyen ya da riske atan etmenlerin bulunması amaçlanmıştır. Araştırmanın sorularını yöntemleştirmek üzere nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim tekniğine göre araştırma planlanmıştır. Kitaplardaki psikolojik sağlamlık boyutlarını incelemek ve kategorize edebilmek için, literatür taranarak psikolojik sağlamlığın temelleri, psikolojik sağlamlığı koruyucu ve riske edici faktörler belirlenmiştir. Literatürdeki bilgilere istinaden, "Resimli Çocuk Kitaplarında Psikolojik Sağlamlığı İnceleme Kontrol Listesi" araştırmacılar tarafından hazırlanmıştır ve veri toplama sürecinde kullanılmıştır. Evren, Ankara ilinin düşük sosyoekonomik koşullu semtlerinde bulunan okul öncesi kurumu kütüphanelerindeki kitaplardan oluşurken; örneklem, Ankara'nın düşük sosyoekonomik düzeydeki üç farklı semtindeki üç okulöncesi kurumundaki kütüphanesinde bulunan 204 resimli çocuk kitabından oluşmaktadır. Kitaplar, kontrol listesi yardımı ile incelenerek, psikolojik sağlamlığa yönelik göstergeler "olumlu/olumlu değil/rastlanmadı" şeklinde ve açıklamalarıyla kontrol listesine kaydedilmiştir. İçerik analizi yöntemlerinden biri olan güdümlü içerik analizi, analiz yöntemi olarak kullanılmıştır. Buna bağlı olarak frekanslar üzerinden betimsel anlatımla ve doğrudan alıntılar ile sonuçlar sunulmuştur. Çıkarımlara göre, sosyoekonomik düzeyi düşük semtlerdeki okul öncesi kurumlarında bulunan resimli çocuk kitapları psikolojik sağlamlığın birçok boyutunu desteklemekte yetersiz kalmakla birlikte, riske atıcı etmenleri de içinde bulundurmaktadır. Son olarak, elde edilen destekleyici ve riske edici göstergeler literatür bazında tartışılmış olup, bu bağlamda geleceğe yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: psikolojik sağlamlık, risk altındaki okul öncesi dönem çocukları, resimli çocuk kitapları.