Nnav1.5 sodyum kanalı ve noç-4 reseptör sinyalinin baskılanmasının insan meme kanseri hücrelerinde çoğalma ve metastatik potansiyel üzerine etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANAN ÇAKIR AKTAŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE KEVSER ÖZDEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Meme kanserinin görülme sıklığı gittikçe artmakta olup başlıca ölüm sebepleri arasında önemli bir yer tutmaktadır. Meme hücrelerinin kansere dönüşmesinin altında yatan ve özellikle metastaz yapmalarına yol açan moleküler değişimler yoğun biçimde araştırılmaktadır. Sodyum kanallarının neonatal formu Nav1.5 ve Noç-4 reseptörünün gen ifadelerindeki aşırı artış bu değişimler arasında yer almaktadır. Bu tezin amacı yüksek metastatik potansiyele sahip olan MDA-MB-231 insan meme kanseri hücrelerinde bu iki molekülün baskılanmasının, hücre çoğalması ve metastazı üzerindeki etkilerinin ve birbirleri ile olan etkinliğinin incelenmesidir. Bu amaçla, sodyum iyon kanalı, antikonvülzan bir ilaç olan fenitoinle, Noç-4 reseptörü ise gama-sekretaz inhibitörü N-[N-(3,5-Difluorofenilasetil)-L-alanil]-S-fenilglisin t-bütil ester (DAPT) ile baskılanmıştır. Farklı dozlarda uygulanan inhibitörlerin nNav1.5 iyon kanalı ve Noç-4 reseptörü gen ifadelerine etkileri zamana bağlı olarak eş zamanlı polimeraz zincir tepkimesi (RT-PCR) ile incelenmiştir. Metastatik özellikler ise jelatin zimografi ve yara çizik yayılma testi ile incelenmiştir. Metastatik özelliklerden MMP-9/TIMP-1 oranının değişimi de RT-PCR ile belirlenmiştir. Noç reseptör sinyal yolağı ve sodyum iyon kanalının inhibe edilmeleri sonucunda hücre göçü, MMP-9 protein ifadesi ve MMP-9/TIMP-1 oranı anlamlı şekilde azalmıştır. Ayrıca, DAPT?ın her iki molekülü de inhibe ettiği, DAPT ve fenitoinin birlikte kullanılmasının hücrelerde MMP-9/TIMP-1 oranını azalttığı ve buna bağlı olarak kanser hücrelerinin invazif özelliğini zayıflattığı saptandı. Bu bulgulara dayanarak nNav1.5 iyon kanalı ve Noç-4 reseptörü arasında etkileşim olduğunu ve bu iki molekülün meme kanserinde anti-metastatik hedefler olduğunu söyleyebiliriz. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, Noç-4 reseptörü, nNav1.5 iyon kanalı, fenitoin,DAPT, metastaz.