Obez Çocuklarda Tiroid İşlev Bozuklukları ve Oksidan/Antioksidan Statü Arasındaki İlişkinin Metabolik Risk Etmenleri ile Birlikte Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Toksiloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ali Aşcı
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BELMA GÜMÜŞEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Obezite, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından "Sağlığı bozacak ölçüde vücutta anormal veya aşırı yağ birikmesi" olarak tanımlanmaktadır. Obezite hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde prevalansı artan, erişkinleri olduğu kadar, giderek çocukları da etkileyen kronik bir hastalıktır. Günümüzde obezitenin görülme sıklığı her yaş grubunda artmaktadır. Yetişkinlerde yapılmış çalışmalar artmış oksidatif stresin, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar gibi obezite ile ilişkilendirilen komplikasyonların patogenezinde önemli rol oynayabileceğine işaret etmektedir. Çocukluk çağında gözlenen obezitede oksidatif stresin rolü, son yıllarda yapılan çalışmaların ilgi konusu olmuştur. Ancak çocuklarda oksidan/antioksidan statü parametrelerinin kapsamlı olarak değerlendirildiği çalışmalar yetişkinlere oranla sınırlıdır. Diğer taraftan, özellikle son yıllarda "obezite ve tiroid fonksiyon bozuklukları arasındaki ilişki" dikkatleri çekmeye başlamıştır. Bu bilgiler ışığında planlanan bu tez çalışmasında, yeni obezite tanısı konmuş çocuklarda (10-16 yaş), metabolik risk etmenleri ?Lipit profili (HDL, LDL, kolesterol, trigliserit), glukoz metabolizması (açlık kan şekeri ve insülin), sistolik ve diyastolik kan basıncı? değerlendirilerek "yüksek metabolik risk taşıyan ve taşımayan obez çocuklar" olmak üzere oluşturulan iki grupta oksidan/ antioksidan statü değişiklikleri (plazma MDA ve idrar F2 isoprostan düzeyleri; plazma karbonil düzeyleri; eritrosit tiyol konsantrasyonları; eritrosit antioksidan enzim aktiviteleri- glutatyon peroksidaz 1 [GPx1], tiyoredoksin redüktaz [TrxR], süperoksit dismutaz [SOD], katalaz [CAT]) ve tiroid hormon parametreleri [TSH ve sT4]) tayin edilmiştir. Elde edilen bulgular, yüksek metabolik risk taşıyan, çocuklarda daha belirgin olmak üzere çocukluk çağı obezitesinde oksidan/ antioksidan dengenin bozulduğunu göstermekte ve oksidatif stres varlığına işaret etmektedir. Özellikle lipit peroksidasyonu göstergeleri ve katalaz aktivitesi ile lipit ve glukoz profili parametreleri arasında saptanan önemli korelasyonlar, oksidatif stres ve metabolik risk etmenleri arasındaki ilişkiyi vurgular niteliktedir. Obez çocuklarda, tiroid hormon statüsünde önemli değişikliklerin meydana geldiği belirlenmiştir. Bu değişiklikler obezitede harcanan enerji miktarını artırmaya yönelik adaptif bir yanıt olarak meydana gelebileceği gibi, obezitede gözlenen oksidatif stresin tiroid işlevlerinde saptanan bozukluğun altında yatan olası mekanizmalardan biri olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca, tiroid hormon parametrelerindeki değişimin, metabolik risk etmenleri olan lipit ve glukoz profili ile kan basıncı değişimlerine katkıda bulunabileceği görüşünü destekleyen nitelikte önemli korelasyonlar saptanmıştır. Çocukluk çağı obezitesinin fizyopatolojisinin tanımlanmasına katkıda bulunan bulguların, ileri yaşlarda obeziteye bağlı olarak gelişebilecek kardiyovasküler hastalıklar gibi komplikasyonların önlenmesinde ve koruyucu yaklaşımların geliştirilmesinde önem taşıdığı düşünülmektedir.