Atıf dizinlerinden çıkarılan dergiler ve etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilgi Ve Belge Yönetimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEFA MUSTAFA MUHAMED ANWAR DHYI

Danışman: Umut Al

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Atıf dizinlerinin sunmuş olduğu dergi ve yayın değerlendirme verileri söz konusu dizinlerin popülaritesinin ve atıf dizinlerine atfedilen önemin artmasını sağlamıştır. Atfedilen önemle birlikte bu değerlendirme verilerinden yola çıkılarak bazı ülke ve kurumlarda karar vericiler tarafından ulusal veya kurumsal teşvik programları başlatılmıştır. Bu bağlamda kimi dergi editörleri ve araştırmacılar atıf dizinlerinde yer alan dergi ve yayınlarının etkisini artırmak için bir takım etik olmayan davranışlar sergilemişlerdir. Bu bağlamda atıf dizinleri söz konusu davranışları engellemek ve dizinin yapısının bozulmamasını sağlamak adına ilgili dergileri platformdan uzaklaştırma yoluna gitmektedir. Bu çalışmada atıf dizinlerinden çıkarılan dergiler ve bu dergilerdeki yayınlar incelenmektedir. Çalışma bağlamında ana hipotez "WoS'tan çıkarılan dergiler içerisinde Türkiye adresli olan yayınların WoS'taki tüm Türkiye adresli yayınlara oranı, diğer ülkelerin çıkarılan toplam yayın sayısının o ülkelerin toplam yayın sayısına oranından daha yüksektir" olarak belirlenmiştir. Çalışmamız kapsamında 2005-2015 yılları arasında dizinde yer almaya başlayan ve sonradan çeşitli nedenlerden dolayı WoS platformundan çıkarılan dergiler ve ilgili yayın verileri incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda 2005-2015 yılları arasında Türkiye adresli yayın bulunduran ve WoS'tan çıkarılan 204 dergi ve bu dergilerde yer alan 13.780 yayın olduğu saptanmıştır. Buna ek olarak 2005-2015 yılları arasında WoS'tan çıkarılan 20 Türkiye adresli dergi olduğu görülmüştür. WoS'tan çıkarılan dergilerde yer alan Türkiye adresli yayın sayısı, 2005-2015 yılları arasındaki dizinde yer alan Türkiye adresli yayınların (299.044) %4,6'sını oluşturmaktadır. Bu oran diğer ülke oranlarıyla karşılaştırıldığı zaman oldukça yüksektir. Elde edilen sonuçlar çalışmamızın hipotezlerini kanıtlamaktadır. Yayın üretimini artırıcı eylemler tek başına yayın sayısını artırmakla kalmamakta, ayrıca beraberinde olumsuz durumlara da neden olmaktadır. Dergi ve yayın performansını yükseltmek amacıyla kullanılan etik olmayan yolların dizinden çıkarılmayla sonuçlanacağı kimi zaman öngörülmemektedir. Karar vericilerin atıf dizinleri ve performans değerlendirme araçlarından yararlanırken dikkatli olması gerekmektedir. Araştırma kapsamında ortaya çıkan bulgular dergi editörlerine, araştırmacılara ve karar vericilere farklı bakış açıları getirme potansiyeline sahiptir.