Modern aile tarihinde fotoğraf ve anlatı izinde: Ailedeki ulus ve evlatlıkları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLAY ACAR

Danışman: Gülsüm Depeli Sevinç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada 1800'lerin son yıllarından 1950'lere kadar uzanan fotoğraflarıyla bir aile albümü analiz konusu yapılmaktadır. Analizde, aile fotoğraflarının ideolojik olanla ilişkisi sorgulanmaktadır. Diğer deyişle, kabaca Osmanlı döneminin son, Cumhuriyet döneminin ise ilk 25 yılına tekabül eden fotoğraflarda, toplumsal dönüşümün izleri aile odağında aranmaktadır. Fotoğraflar bir yandan belleğimizi inşa ederken, diğer yandan belleğimizden tamamen dışsallaştırılmış olay ve olguların izlerini de taşımaktadır. Modernleşme ve ulus-devletleşme sürecindeki aile tahayyülünün fotoğraflardaki imgesi, anlatılarla birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan çatlaklar ideolojik olan üzerine düşünmenin olanaklarına kapı aralamaktadır. Anlatılarla birleşen aile fotoğrafları, ailedeki ulusun görünümlerinin ve unutulan evlatlıkların hatırlanmasına vesile olmuştur. Bu çalışma aile fotoğraflarıyla kurulan öznel ilişki aşılarak fotoğrafın toplumsal bir olguya ulaşmakta nasıl kullanılabileceğinin yöntemini de sunmaktadır. Dört bölüm halinde yapılandırılmış çalışmada, önce modern aileye ilişkin kuramsal ve tarihsel bir tartışma yürütülmekte; devamında fotoğrafın analizindeki yöntem hakkında bilgi aktarılmaktadır. Üçüncü bölüm ise bellek zemininde fotoğraf ve anlatı şeklinde belirlenen temel izlekler etrafında yapılan fotoğraf analizine ayrılmıştır. Bu bağlamda ailedeki ulusun görünümüne ve aile fotoğraflarında soy bağından kopuk olan bireylere; evlatlıklara ulaşılmıştır. Çalışma analiz verilerinin değerlendirilmesi ve fotoğrafı odağına alacak çalışmalar için önerilerin sunulduğu sonuç bölümüyle son bulmaktadır. Anahtar Sözcükler Aile, aile fotoğrafları, bellek, anlatı, evlatlık