Farelerde diyet yağ asitleri ve fruktozun bazı inflamatuar medyatörler ve yağ asit biyosentezi üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FUNDA TAMER

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): REYHAN NERGİZ ÜNAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde, işlenmiş besinlerle yüksek miktarda fruktoz ve doymuş yağ asitleri alımı, kronik hastalıkların ortaya çıkmasında önemli bir sağlık tehdidi olarak düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, farelerde yüksek doymuş yağ asitli veya fruktozlu diyetin lipogenez, insülin direnci ile inflamasyon üzerine olası etkilerinin incelenmesidir. Çalışmaya yetişkin C57Bl/6 erkek fareler (n=40, 8 haftalık) dahil edilmiştir. Fareler 15 hafta boyunca ad libitum olarak, standart diyet veya farklı yağ (rafine zeytinyağı, hindistan cevizi yağı) ve karbonhidrat türü (fruktoz) içeren 3 farklı diyet kombinasyonu ile beslenmiştir. Diyet dönemi sona erdiğinde fareler sakrifiye edilerek deney sonlandırılmış ve dokular izole edilmiştir. Sonuçta, en yüksek yem tüketiminin fruktoz grubunda olduğu görülmüştür (p<0,05). Yüksek enerji alan doymuş yağ asidi ve fruktozla beslenen farelerin vücut ağırlıklarındaki değişim, kontrol grubu ve izokalorik yüksek tekli doymamış yağ asidi alan gruptan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,001). Yüksek doymuş yağ asidi ve fruktozlu beslenen gruplarda plazma ve karaciğer trigliserid düzeyleri ile HOMA-IR değerlerinin anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Plazma serbest yağ asitleri ve CRP düzeyinin ise yüksek fruktozlu beslenen grupta anlamlı olarak yüksek olduğu gözlenmiştir (p<0,05). Yüksek doymuş yağ asidi ve fruktozlu diyet alan gruplarda, ACC-1 ve fosforile formu, fosforile IRS-1, AMPK ve TLR-4 ekspresyon düzeylerinin artış gösterdiği saptanmıştır. Sonuçlar; karaciğerde insülin direnci ile birlikte, lipogenez ve inflamasyonun artışı ile kronik hastalıklar için risk oluşturması açısından doymuş yağ asidi ve fruktoz tüketimine dikkat edilmesi gerektiğini göstermektedir.