Bireysel emeklilik katılımcılarının sistemden erken çıkma riskinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYMA BAYRAK SALANTUR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET BAHA KARAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sosyal güvenlik kavramı gerek bireylerin iş hayatları gerekse sosyal hayatları açısından önem taşımaktadır. Sosyal güvenlik sistemlerine ilişkin ülke uygulamaları incelendiğinde ülkeler arasında farklılıkların olduğu görülmektedir. Türkiye'de sosyal güvenlik sistemi daha çok çalışandan prim alıp emekliye prim verme esasına dayanmaktadır. Ancak nüfusun giderek yaşlanması, genç yaşta emeklilik imkânının bulunması emekli sayısının artmasına ve sistemin krize girmesine neden olmuştur. Sosyal güvenlik sisteminde karşılaşılan sorunlara çözüm getirmek amacıyla 2001 yılında bir yasal düzenleme yapılmış ve hem piyasalara uzun vadeli fon sağlayan hem de ortaya çıkan sorunları çözmek ve çıkacak olan sorunları önlemeyi sağlayan bireysel emeklilik sisteminin uygulamaya konulması sağlanmıştır. Uygulama sırasında ise sistemin etkin olarak çalışmasını engelleyen çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalınmıştır. Sistemden erken ayrılma bireysel emeklilik sisteminin hedefine ulaşmasını engelleyen en önemli sorunlardan birisidir. Sistemden erken ayrılma hem gelişmiş ülkeler hem de gelişmekte olan ülkelerde bireysel emeklilik şirketlerinin karşılaştığı önemli sorunlardan birisidir. Yeni ve gelişmekte olan bir bireysel emeklilik sistemine sahip olan Türkiye'de bireysel emeklilik sistemi katılımcılarının yaklaşık üçte birinin emeklilik hakkı kazanmadan sistemden ayrıldığı görülmektedir. Bu çalışmada Türkiye'nin en büyük bireysel emeklilik şirketinin verileri incelenerek sistemden erken ayrılmaya neden olan faktörler tespit edilmeye çalışılmıştır. Hem lojistik regresyon hem de sağkalım analizleri kullanılarak katılımcılara ait demografik ve sosyo-ekonomik değişkenlerin (cinsiyet, ödeme oranı, medeni durum, katkı payı, çocuk sayısı ve yaş) katılımcıların sistemden ayrılmaları üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Bireysel Emeklilik Sistemi, özel emeklilik, sosyal güvenlik, erken çıkma, lojistik regresyon, sağkalım analizi.