Otizm tanısı almış ve almamış kişilerde duygu ifadelerine ilişkin çalışma belleği ve duygu ifadelerinin anlamlandırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVİM EROL ADAKLI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SAİT ULUÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, otizm tanısı almış ve almamış kişilerin yüzdeki duygu ifadelerini algılama ve anlamlandırma becerilerinde grup içi ve gruplar arası farklılıkların olup olmadığını incelemektir. Çalışmanın örneklemi yaş, cinsiyet, sosyoekonomik düzey, sözel beceri ve genel zeka düzeyi açısından eşlenmiş deney ve kontrol gruplarını içermektedir. Deney grubu otizm tanısı almış 20 katılımcıdan, kontrol grubu ise herhangi bir sağlık problemi bulunmayan 20 katılımcıdan oluşmaktadır. Tüm katılımcılara ?Demografik Bilgi Formu, Yüz Tanıma Performans Görevi, Yüz İfadelerini Tanıma Performans Görevi ve Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği (WÇZÖ-R) Sözcük Dağarcığı Alt Testi uygulanmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilere Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann-Whitney U Testi uygulanmıştır. Analizler sonucunda, otizm tanısı almış katılımcıların yüz ifadelerini hem algılama hem tanımlama aşamasında tanı almamış katılımcılara göre daha fazla hata yaptıkları görülmüştür. Hata sayısının otizm tanısı almış kişiler için yüzdeki duygu ifadelerini algılama aşamasında, tanı almamış kişiler için ise tanımlama aşamasında daha fazla olduğu bulunmuştur. Ek olarak, otizm tanısı almış ve almamış kişilerde olumsuz duygu ifadelerini algılama ve tanımlama performanslarının olumsuz olmayan duygu ifadelerine göre daha düşük olduğu görülmüştür. Tüm çehredeki bilginin her iki grubu ağız ve göz bölgesindeki bilgiye göre daha doğru tanımlamalara götürdüğü bulunmuştur. Otizm tanılı kişilerin duygu ifadelerini algılamada tanımlamaya göre; ağız ve göz bölgelerindeki ifadeleri tanımlamada tüm çehredeki ifadeleri tanımlamaya göre; yüz ifadelerini algılamada nesneleri algılamaya göre daha uzun tepki süresine ihtiyaç duyduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular ilgili alanyazındaki çalışmaların ışığında değerlendirilmiştir.