Bazı 2-sübstitüe-4-(furan-2-ilmetil)-6-metilpiridazin-3(2h)-on türevleri üzerinde çalışmalar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Kimya A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU KARAYAVUZ

Danışman: Oya Ünsal Tan

Özet:

Bu çalışmada, 2-[5-(furan-2-ilmetil)-3-metil-6-oksopiridazin-1(6H)-il]-N-(aril)asetamit (5a-j) ve 4-(furan-2-ilmetil)-6-metil-2-[2-okso-2-(4-arilpiperazin-1-il)etil]piridazin-3(2H)-on (6a-f) olmak üzere, furan ve piridazin-3(2H)-on halkalarının hibridizasyon ürünü olan 16 yeni bileşik sentezlenmiş ve antimikobakteriyel aktiviteleri incelenmiştir. Bileşiklerin sentezinde başlangıç maddesi olarak kullanılan 4-(2-furilmetil)-6-metilpiridazin-3(2H)-on (2), 6-metil-4,5-dihidropiridazin-3(2H)-on (1) ve furfuralin potasyum hidroksit varlığında kondenzasyonu sonucu elde edilmiştir. Bileşik 2'nin, potasyum karbonat varlığında 2-kloro-N-arilasetamitler (3a-j) ve 2-kloro-1-(4-arilpiperazin-1-il)etanonlar (4a-f) ile reaksiyonları sonucu hedef bileşiklere (5a-j ve 6a-f) ulaşılmıştır. Sentezlenen bileşiklerin kimyasal yapıları IR, 1H-NMR, 13C-NMR, kütle spektroskopisi ve elementel analiz yöntemleri ile aydınlatılmıştır. Hedef bileşiklerin M. tuberculosis H37Rv'ye karşı in vitro aktiviteleri Mikroplak Alamar Mavisi Deneyi (MABA) metodu kullanılarak incelenmiştir. M. tuberculosis'e karşı 50 µM MİK değeri ile 5e, 5g, 5i ve 6e serinin en aktif bileşikleri olarak bulunmuştur. Fenil grubuna klor sübstitüentinin gelmesi antimikobakteriyel aktiviteyi arttırmıştır. Ayrıca fenil (5a, MİK= 200 µM) ve piridin (5j, MİK= 200 µM) gibi küçük grupların yerine bifenil (5i, MİK= 50 µM) ve naftil (5h, MİK= 100 µM) gibi daha hacimli grupların gelmesi ile aktivitenin arttığı gözlenmiştir. Bu sonuçlar, antitüberküler aktiviteye sahip piridazin-3(2H)-onların kazanılması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu göstermiştir.