Türkiye'de kamu verilerinin açık devlet uygulamaları ve belge yönetimi çerçevesinde değerlendirilmesi: Bir model önerisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilgi ve Belge Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAHİKA EROĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZGÜR KÜLCÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Açık erişime dönük eğilimlerin artmasıyla kamu kaynaklarıyla üretilen verinin yeniden kullanımı ve bilgi erişim hakları çerçevesinde paylaşıma açılması daha da önem kazanmıştır. Kamu verilerinin açık paylaşımı, vatandaşların yönetime katılımı, katılımcı demokrasi ve yeni ekonomiler yaratma adına önemli görülmektedir. Kamu verilerinin vatandaşların erişimine açılmasıyla şeffaflık ve hesap verilebilirlik adına önemli bir yol alınmıştır. Bu bağlamda kamu verilerinin açılması ile birlikte açık devlet uygulamaları ortaya çıkmış ve konuya yönelik politik söylemler geliştirilmiştir. Devlet verilerinin açılması ve bu bağlamda ekonomik, sosyal ve politik kazanımlar elde edilmesi literatürde "açık devlet" (open government) olarak tanımlanan uygulamaların önemli bir ayağını oluşturmaktadır. Açık devlet herhangi bir kısıtlama olmadan her kesimin serbest bir şekilde açık formattaki devlet verilerine ulaşması ve bu verileri yeniden kullanabilmesi anlamına gelmektedir. Zamanla ülkeler açık devlet hedeflerine ulaşmak için geliştirdikleri açık devlet ulusal hareket planlarını uygulamaya geçirmişlerdir. Konuya yönelik son dönemlerde açık devlet modellemeleri, değerlendirme kriterleri, açık devlet verilerinin hazırlanmasına yönelik bilimsel çalışmalar da önemini artırmaktadır. Çalışmada Türkiye'de açık devlet süreçlerine temel oluşturacak olan kamu verileri, açık devlet ve belge yönetimi uygulamaları kapsamında literatür, kurumsal ve yasal koşullar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu çerçevede Türkiye'de açık devlet süreçlerine yönelik strateji ve eylem planları giriş seviyesindedir. Ülkemizde açık devlet uygulamaları ve açık devlet verilerinin yapılandırılması ile ilgili politik, teknik ve yasal sorunlar yaşanmakta ve sürdürülebilir bir yapı bulunmamaktadır. Araştırmada, çeşitli strateji ve eylem planlarında Türkiye'de açık devlet uygulamalarından sorumlu kurumlar ve mevcut e-devlet portalına entegre olan 21 kurum literatürdeki benzer çalışmalar ve modellere dayanılarak geliştirilen bir değerlendirme aracıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen sonuçlar doğrultusunda "Türkiye'de kamu kurumlarının açık devlet uygulamalarına hazırlanmalarına yönelik farkındalık yaratılamamakta, açık devlet uygulamalarına yönelik içeriğin tanımlanması ve yönetimine ilişkin süreçler yapılandırılamamakta ve konuyla ilgili politik, teknik ve hukuksal altyapı eksiklikleri bulunmaktadır" şeklinde belirlenen hipotez doğrulanmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda Türkiye'de açık devlet uygulamaları ve kamu verilerinin açılması süreçlerinde yararlanılmak üzere bir model geliştirilmiştir. Anahtar Sözcükler Açık Devlet, Açık Devlet Verisi, Kamu Verisi, Veri Yönetimi, Belge Yönetimi