Bir kamusal başarısızlık ürünü olarak yolsuzluk ve doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerindeki etkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ONUR YURDAKUL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA UMUR TOSUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Devletin ekonomiye müdahalesine piyasa başarısızlıklarının çözümü için ihtiyaç duyulmaktadır. Bununla birlikte, devletin bu sorunu çözmesi yalnızca kendi faydasını düşünmeyen siyasetçilerin, bürokratların ve seçmenlerin varlığını gerektirir. Demokrasi her zaman siyasi karar alma sürecinin etkinliğini sağlamaz. Dolayısıyla, devlet de başarısız olabilir. Kamusal başarısızlıkların bir ürünü olarak yolsuzluk ortaya çıkar. Yolsuzluk siyasi kararlar, kamu sektörünün mali dengesi ve piyasanın işleyişi üzerinde olumsuz etki gösterir, haksız rekabeti ve üretim maliyetlerini artırmak suretiyle dağılım etkinliğini bozar, ekonomik büyümeye zarar verir ve halkın kamu idaresine bağlılığını ve güvenini azaltır. Yolsuzluğun bir diğer önemli sonucu da yatırım ortamına olumsuz etki etmesi ve özellikle doğrudan yabancı sermaye yatırımı (DYY) girişlerini azaltmasıdır. Bununla birlikte, yolsuzluk ? DYY ilişkisinde farklı yönde sonuçlara ulaşan çalışmalar da bulunmaktadır. Tezimizin akışı çerçevesinde ilk bölümde, yolsuzluk kavramı açıklanmış ve yolsuz eylem türleri sınıflandırılmıştır. Sonrasında kamusal başarısızlık teorisi çerçevesinde devlet müdahalesinin yolsuz eylemlere zemin hazırlama durumu irdelenmiştir. İkinci bölümde, yolsuzluğun nedenleri ve sonuçları, yolsuzluk ekonomisi konulu literatür çerçevesinde ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde ise yolsuzluğun DYY üzerindeki etkileri tartışılmış ve Pesaran?ın (2001) sınır testi yaklaşımı çerçevesinde, Türkiye?de yolsuzluk ve DYY arasındaki nedensellik ilişkisi 1992 ? 2010 dönemine ilişkin aylık veriler çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, yolsuzluğun Türkiye?de DYY girişleri üzerinde kısa ve uzun dönemde olumsuz etki gösterdiği tespit edilmiştir. Uzun dönemde gelir artışı ile birlikte DYY girişleri de artmaktadır. Buna karşın beklentinin aksine kısa dönemde siyasi risk artışının DYY girişlerine katkısı olmaktadır.