Boston Adlandırma Testi'nin sağlıklı yaşlı örneklemde uyarlama ve norm belirleme çalışması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYTEN EKİNCİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BANU CANGÖZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Boston Adlandırma Testi (BAT) çeşitli nöropatolojik durumlarla bağlantılı adlandırma bozukluğunu ölçmek üzere yaygın olarak kullanılan tanınmış bir nöropsikolojik testtir. Bu çalışmanın amacı, BAT'ın 60 maddelik uzun formunun Türkçe versiyonunu [BAT-60 (TR)] oluşturmak ve sağlıklı yaşlı yetişkinler için norm değerleri belirlemektir. Kültürümüze/dilimize uyarlama çalışmaları kapsamında, orijinal testten 29 madde çıkarılmış ve yerine yenileri eklenmiştir. BAT-60 (TR)'nin norm değerleri 60-92 yaş aralığındaki sağlıklı yaşlı örneklem üzerinde yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyine göre belirlenmiştir. Araştırmanın pilot çalışmasına 90, norm belirleme çalışmasına 317 gönüllü sağlıklı yaşlı yetişkin katılmıştır. Katılımcıların seçiminde Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOBİD), İşlevsel Faaliyetler Anketi (İFA) ve Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) olmak üzere üç tarama testi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizi için 5 (yaş) x 2 (cinsiyet) x 3 (eğitim) faktörlü varyans analizi (ANOVA), 5 (yaş) x 2 (cinsiyet) x 3 (eğitim) faktörlü çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ve Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi teknikleri uygulanmıştır. ANOVA sonucunda, yaş ve eğitim düzeyinin BAT-60 (TR) genel puanı üzerindeki temel etkisi ile MANOVA sonucunda, yaş ve eğitim düzeyinin BAT-60 (TR) alt puanları üzerindeki temel etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Buna karşın, cinsiyetin BAT-60 (TR) puanları üzerindeki temel etkisi anlamlı değildir. Yaş ile BAT-60 (TR) genel puanı arasında negatif bir ilişki olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada, BAT'ın diğer kültürlerde yapılmış norm çalışmalarıyla tutarlı bulgular elde edilmiştir. Sonuç olarak, BAT-60 (TR) kültürümüze uyarlanmış, yaşlı yetişkinlerin adlandırma becerisini değerlendirmede kullanılabilecek bir nöropsikolojik test hizmete sunulmuştur.