Kronik bel ağrılı bireylerde yoga ve spinal stabilizasyon egzersizlerinin ağrı, fonksiyon, stres ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜZEYYEN ÖZ
Danışman: Özlem Ülger
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada kronik bel ağrılı bireylerde yoga ve spinal stabilizasyon egzersizlerinin ağrı, fonksiyon, stres ve yaşam kalitesi üzerine etkisi araştırıldı. Çalışmaya ağrısı 3 ay ve daha uzun süre devam eden 44 bel ağrılı birey dahil edildi. Bireyler rastgele 3 gruba ayrıldı. Birinci grup 15 kişiden oluştu ve bireylere 6 hafta, haftada 3 gün, egzersiz öncesinde hotpack, TENS uygulamalarıyla birlikte spinal stabilizasyon egzersiz eğitimi verildi. İkinci grup 14 kişiden oluştu ve bireylere spinal stabilizasyon egzersizleri ev programı olarak verildi, 6 hafta boyunca, her hafta haftada 1 gün kontrol edildi. Üçüncü grup 15 kişiden oluştu ve bireylere 6 hafta, haftada 3 gün nefes, asana (postür) ve gevşeme egzersizlerinin kombinasyonundan oluşan yoga programı uygulandı. Her üç grupta da egzersizler fizyoterapist eşliğinde yaptırıldı. Bireylerin sosyodemografik verileri kaydedildi, başlangıçta ve 6 haftalık tedavi sonrasında ağrı şiddetleri Görsel Analog Skalası (GAS) ile, fonksiyonel durumları Oswestry Disabilite İndeksi (ODİ) ile, stres düzeyleri Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği (STAI) ile değerlendirildi. Egzersiz ve yoga yaklaşımlarının nöroendokrin sistem üzerindeki etkisi için kortizol, seratonin, Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör(BDNF) ve Dehidroepiandosteron Sulfat(DHEA(S)) gibi biyokimyasal belirteçlerin değerleri incelendi. Tedavi sonrasında her üç grupta da istirahat ve aktivite ağrı şiddetleri, fonksiyonel durumları, stres düzeyleri ve yaşam kalitesinde anlamlı iyileşme gözlendi (p 0,05). Gruplar arası karşılaştırılmaya bakıldığında ise, üç tedavi grubu arasında farklılık gözlenmedi (p>0.05). Egzersizlerin kan biyokimyasal belirteçleri üzerine etkisine bakıldığında, kortizol, DHEA(S) ve serotonin düzeyleri 3 grupta farklılık göstermezken (p>0,05), sadece serum kortizol değeri 1. grupta tedavi sonrasında azalma gösterdi (p<0,05). Çalışmamızın sonucunda, stabilizasyon egzersizlerinin bel ağrısının iyileşmesinde ve atakların azalmasında yıllardır güvenle kullanılıyor olmasının yanısıra; ev programı şeklinde ve düzenli takiple verilmesinin de ağrı, fonksiyon ve stres üzerinde etkili olduğunu belirledik. Yoga ise daha çok diğer tedaviler yanında tamamlayıcı bir yaklaşım olarak görülmesine karşın, yoganın stabilizasyon egzersizleri kadar ağrı, fonksiyon ve stres üzerinde etkili olduğunu söylemek mümkündür. Anahtar kelimeler: Bel ağrısı, Yoga, Egzersiz, Biyokimyasal Belirteç