OKUL MÜDÜRLERİNİN LİDERLİĞİ İLE ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ TÜKENMİŞLİKLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ: ANKARA ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK ÖZCAN
Danışman: Murat Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı Ankara'da görev yapan ortaöğretim okul müdürlerinin liderliği ve ortaöğretim öğretmenlerinin mesleki tükenmişliklerini bazı değişkenler açısından incelemektir. Araştırma Ankara ili merkezi ilçelerindeki ortaöğretim okullarında görev yapan 354 öğretmen ile 2018-2019 eğitim-öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Maslach ve Jackson'ın (1981) geliştirdiği ve Ergin'in (1992) Türkçe' ye uyarlamasını yaptığı Maslach Tükenmişlik Envanteri; Bass ve Avolio (1995) tarafından geliştirilmiş olup Karip (1998) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan "Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği" ve araştırmacının geliştirdiği Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirlik sonuçları kabul edilebilir düzeydedir. Veriler SPSS 20.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, standart sapma, aritmetik ortalama, t-testi, ANOVA testi, çoklu doğrusal regresyon ve korelasyon yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları; okul müdürlerinin yüksek düzeyde liderlik stiline sahip oldukları görülmüştür. Okul müdürünün liderlik stillinin yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve mesleki kıdem değişkenlere göre anlamlı bir fark göstermediği fakat okul türü değişkenine göre anlamlı bir fark gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anadolu Lisesi okul müdürlerinin Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi okul müdürlerinden daha çok liderlik davranışı sergiledikleri görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlerin tükenmişlik yaşamadıkları tespit edilmiştir. Cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve mesleki kıdem değişkenlerine göre öğretmenlerin tükenmişliğinde anlamlılık bulunmazken; okul türü değişkenine göre anlamlı olduğu görülmüştür. Anadolu Lisesi öğretmenlerinin Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğretmenlerinden daha çok tükenmişlik yaşadıkları gözlenmiştir. Okul müdürlerinin liderliği ile öğretmenlerin tükenmişliği arasında negatif yönlü, anlamlı ve düşük bir ilişki olduğunu görülmüştür. Okul müdürlerinin liderliğinin tükenmişliğin anlamlı bir yordayıcısı olduğu regresyon analizi ile ortaya çıkarılmıştır. Anahtar sözcükler: liderlik stilleri, dönüşümcü liderlik, mesleki tükenmişlik