Tarım sigortalarında konumsal kümeleme üzerine bir çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, AKTÜERYA BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL GÜR
Danışman: Şahap Kasırga Yıldırak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, buğday üretim yapılan ve hasar geçmişi bulunan konumlar için adil prim hesabı yapmaktır. Çalışmada konum, hasar gerçekleşme oranı ve daha sonra hasar gerçekleşme olasılığı değişkenlerini katmanlar şeklinde kümeleme yöntemi izlenmiştir. İlk olarak analizin birinci katmanını oluşturan konumsal özellikler incelenmiştir. Bu aşamada dağılım bazlı kümeleme esaslı sonlu karma von-Mises Fisher dağılımı ve uzaklık bazlı kümeleme yaklaşımı olarak küresel k-ortalamalar algoritması kullanılarak hasar bölgeleri için, optimal kümeleme sonuçları elde edilmiştir. İkinci aşamada her bir konum kümesi için üretimi yapılan tarımsal ürünün yüzde kaçının hasarlı olduğunu gösteren hasar gerçekleşme oranı değişkeninin dağılımı incelenmiştir. Ardından da farklı konum kümeleri içinde yer alan hasar gerçekleşme oranına göre yapılandırılmış alt kümeler için hasar gerçekleşme olasılığına dayalı kümeleme çalışması yapılmıştır. Her iki değişkenin de incelemesinde sonlu karma Beta dağılımı modeli kullanılmıştır. Her iki kümeleme yöntemi ile aktüeryal risk primi hesabı yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda sonlu karma von-Mises Fisher dağılımı ve küresel k-ortalamalar algoritması ile hesaplanan primlerin, konumsal özelliklere göre değişkenlik gösterdiği saptanmıştır. Buna ek olarak,sonlu karma von-Mises Fisher dağılımı ile hesaplanan primin hasar gerçekleşme oranı ve olasılığındaki değişimi daha doğru bir şekilde ölçebildiği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yönsel Veri, Konumsal K-ortalamalar Kümeleme Algoritması, Sonlu Karma von-Mises Fisher Dağılımı, Sonlu Karma Beta Dağılımı modeli