Okul öncesi dönemdeki çocukların günlük stres yaşantılarının öğretmen ve ebeveyn bakış açısıyla incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİLAY KAPTAN

Danışman: Aysel Çoban

Özet:

Bu çalışma okul öncesi çocuklarının günlük stres yaşantılarının ebeveyn ve öğretmen bakış açısıyla incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışmaya 5-6 yaşında olup okul öncesi eğitime devam eden çocuğa sahip 305 ebeveyn ve 5-6 yaş çocuklarının eğitimi ile ilgilenen 333 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Günlük Stres Yaşantıları Ölçeği (Ebeveyn ve Öğretmen Formu)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde ölçek geçerlik güvenirlik çalışması için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi; kullanılan ölçeğin çeşitli değişkenler ile incelenmesi için pearson korelasyon katsayısı, t testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, araştırma için oluşturulan ölçeğin 3 boyutlu bir yapıdan oluştuğu, geçerli ve güvenilir olduğu saptanmıştır. Ayrıca öğretmenlerin ve ebeveynlerin çocuklardaki günlük stres yaşantılarına yönelik algısının biyolojik ve sosyokültürel alt boyutlarda anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulgusuna ulaşılmıştır. Her iki alt boyutta da öğretmenlerin ebeveynlere göre çocuklarda daha fazla günlük stres yaşantısı algıladıkları saptanmıştır. Bunun yanında ebeveynlerin çocuklardaki günlük stres yaşantısı puanları ile cinsiyet, yaş, baba eğitim düzeyi, gelir durumu arasında bir ilişki bulunamazken; sosyokültürel alt boyutta ebeveynlerin çocuklardaki günlük stres yaşantısına ilişkin puanları çocuk sayısına göre farklılaşmaktadır. Bulgulara göre 3 çocuğa sahip ebeveynler, 2 veya tek çocuğa sahip ebeveynlere göre çocuklarında daha fazla stres algılamaktadır. Benzer şekilde ebeveynlerin biyoloji alt boyutunda çocukların günlük stres yaşantısına ilişkin puanları anne eğitim düzeyine göre farklılaşmaktadır. Lisans mezunu olan anneler çocuklarında, lise mezunu olan annelerden daha fazla stres algılamışlardır. Öğretmenlerin çocukların stres yaşantılarına yönelik algısı, deneyim yılı, yaş veya sınıftaki çocuk sayısına göre farklılaşmamaktadır.