Hiperimmünglobulin m sendromu tanısı alan vakaların klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi (Türkçe), Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL AKARSU
Danışman: Deniz Nazire Çağdaş Ayvaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Primer immün yetmezlikler immün sistemde yer alan hücre ve bileşenlerin gelişim, farklılaşma veya fonksiyonunda bozukluklar sonucunda meydana gelen ve enfeksiyonlar, otoimmünite, allerji, inflamasyon ve malignansi gibi durumlara yatkınlık oluşturan bir hastalık grubudur. Primer immün yetmezlikler batı ülkelerinde nadir görülen hastalıklardır, ancak akraba evliliğinin sık görüldüğü ülkelerde otozomal resesif kalıtım gösteren türleri sık gözlenmektedir. Primer immün yetmezliklerin alt tipi olan Hiperimmünglobulin M sendromlu hastalarda izotip dönüşümde ve/veya somatik hipermutasyon mekanizmasında bozukluk sonucunda oluşan immün yetmezlik enfeksiyonlara ve otoimmün hastalıklara yatkınlığa neden olmaktadır. Çalışmamızda amaç, bu hastalığın klinik ve laboratuvar parametrelerinin hastalarda tanımlanan genetik mutasyonlarla korelasyonunu araştırmaktır. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi İmmünoloji Bölümü'nde Haziran 1985 ile Haziran 2017 tarihleri arasında klinik ve laboratuvar değerleri ile hiperimmünglobulin M sendromu tanısı almış olan 49 hasta dahil edildi. 18 hastada AID defekti, 13 hastada CD40L defekti, 2 hastada CD40 eksikliği, 1 hastada HIGM tip 4, 3 hastada diğer defektler (ATM gen mutasyonu, Artemis gen mutasyonu ve Cernunnos gen defekti) olduğu saptandı. Başvuru anında ortanca IgG değeri 130 mg/dl (17-718), IgM değeri 483 mg/dl (30-8720), IgA değeri 21 mg/dl (6,06-404) bulundu. Hastaların %63'ünde IgM düzeyi yüksekken, %30,4'ünde normal aralıkta, %6,5'unda yaşına göre normal aralıktan düşük bulundu. Hastaların başvuru şikayetleri sık enfeksiyon (%69,4), geçirilmiş ağır bir enfeksiyon (%16,3) ve benzer hastalığı olan kardeş hikayesi (%14,3) olarak bulundu. Hastaların en sık geçirdiği enfeksiyonun pnömoni olduğu görüldü. Pnömoni etkeni olarak izole edilebilen en sık mikroorganizmalar candida alt tipleri ve H. influenza olarak bulundu. Hastalarda sık görülen diğer enfeksiyonların ishal, kulak enfeksiyonu, sinüzit ve tekrarlayan üst solunum yolu enfeksiyonu olduğu görüldü. Hastaların %54,2'sinde (26 hasta) non-enfeksiyöz komplikasyonlar olduğu görüldü. En sık non-enfeksiyöz bulgu artrit olarak belirlendi. Hastalarda en sık hematolojik bozukluğun eozinofili olduğu bunu nötropeni, trombositopeni ve lenfopeninin izlediği görüldü. Tüm hastalara intravenöz immünglobulin tedavisi verildiği, 1 hastada hematopoetik kök hücre nakli yapıldığı, 2 hastaya da kök hücre nakli planlandığı belirlendi. İzlem süresince 10 olgunun enfeksiyöz, otoimmün ve malign nedenlerde kaybedildiği belirlendi. Hastalarımızda eozinofilinin önemli bir bulgu olduğu, romatizmal bulguların eşlik edebildiği görüldü. CD40L defekti olan hastalarda IgM değerinin normal aralıktan düşük düzeyde olabilmesi, hastalığın tanı kriterlerinin yeniden değerlendirilmesini gerektiren bir bulgu olarak karşımıza çıkmıştır.