Çaldıran savaşının 18. yüzyıl yorumu: Cihil Sütun Sarayı kabul salonundaki duvar resmi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARSALAN MODARRES

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SERPİL BAĞCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada 18. yüzyıl özellikle Kaçar döneminin resim sanatı anlayışı bağlamında öncellikli Safevilerin başkenti İsfahan'da bulunan Çihil Sütun Sarayının resim programı ve bu program içinde Çaldıran Savaşı tartışılmıştır. Yapıtın sanatçısı Aka Sadık veya Sadık El-Vad'ın saptanabilen diğer eserleri irdelenmiş, Sadık'ın 18. yüzyıl İran resim sanatının temsil diliyle bağdaşan üslubu tartışılmıştır. Tezin asıl konusu olan sarayın duvar resimlerinden Çaldıran savaşının resmidir. Tezde "Zafer"le bitmeyen bir savaşın saray duvarında yer almasının olası nedenleri tartışılmıştır. İran topraklarında yaşayan Türkmen devletlerinin Şiiliği benimsemeleri ve Kerbela olayına dayalı "mazlum" kavramına başka anlamların yüklenmeleri "zafer" kavramının anlam değiştirmesine ve toplum hafızasında mazlum düşmenin bir zafer olarak algılanmasına neden olmuştur. Çaldıran savaşının Kerbela olayıyla olan temel benzerlikleri bu savaşı toplum zihniyetinde neredeyse kutsallaştırmış ve savaşın tasviri şahsi eşyalardan duvar resimlerine kadar yaygın bir şekilde üretilmiştir. İlginç bir şekilde aynı yıllarda Kerbela olayının tasvirlerinin de yaygınlaşması bu paralelliği desteklemektedir. Anahtar sözcükler: Safevi, Erken Kaçar dönemi, Zend dönemi, 18.yüzyıl İran resim sanatı, Aka Sadık/ Sadık El-Vad, Çaldıran savaşı, Çihil Sütun Sarayı, Duvar resmi.