Türk siyasal hayatında Nizam-ı Âlem hareketi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMİ ORÇUN ERSAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ ÇAĞLAR
Özet:Bu çalışmanın amacı, Türk siyasal hayatında Nizam-ı Âlem Hareketi'nin yerini ve mahiyetini tartışma amacı gütmektedir. Nizam-ı Âlem Hareketi ilk kertede ülkücü gelenekten (MHP) ideolojik farklılıklarından ötürü kopan ve bu ideolojik farklılığa dayanarak kendilerini ?Türk-İslam Ülkücüleri? olarak ifade eden siyasi ve toplumsal bir oluşuma tekabül etmektedir. Siyasallığını 1993 yılında Büyük Birlik Partisi (BBP) adı altında partileşerek, toplumsallığını ise Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) daha mütedeyyin kesimlerine hitap ederek sağlamaya çalışmıştır. Bu bağlamda çalışmada genel olarak, ?Nizam-ı Âlem Hareketi'nin ideolojik olarak sadece MHP'nin bir kopyası mı, yoksa ondan daha özgün ve farklı; ama onun mirasından da beslenen bir ideoloji mi? olduğu sorusu tartışılmaya çalışılmıştır.Bu sorunun cevabını aramak içinse ikinci bölümde, ?Tarihsel Arka Plan? başlığı altında Nizam-ı Âlem Hareketi'nin, ülkücü gelenekten kopmadan önce bu gelenek içindeki yeri ve ideolojik duruşu saptanmaya çalışılmıştır. Dolayısıyla ülkücü hareketin varoluşu sayabileceğimiz 1940'ların sonralarından 1990'ların başına kadar olan süreç içerisinde Nizam-ı Âlem ülkücülerinin bu gelenek içinde nasıl ortaya çıktıkları ve ideolojik olarak nasıl gelişerek, ülkücü gelenekten koptukları saptanmaya çalışılmıştır. Nizam-ı Âlem'in ülkücü gelenekten kopuş sürecine etki eden motivasyonlar kuşkusuz, 1980'lerde askeri darbe yönetimi sırasında ve sonrasında yaşadıkları hapishane süreci ve bu sürecin onlara getirdiği İslamlaşma ve sistem karşıtlığı (resmi ideoloji) idi. Bu iki motivasyon reaksiyoner bir siyasal üslup ile birlikte aynı zamanda hareketin ideolojik bileşenlerini de oluşturmaktadır.Bu doğrultuda çalışma, Nizam-ı Âlem'in ideolojisini ortaya koymak adına üçüncü bölümde bir karşı ideoloji ve Türk-İslam sentezine angae muhafazakar siyasal bir akım olarak hareketi detaylı bir şekilde incelemektedir. Son bölümde ise hareketin 1992-1999 arasında yayım hayatında olan Nizam-ı Âlem Dergisi'nde işledikleri Türkiye ve dünya gündemine dair makaleleri taranarak temalaştırılmıştır. Böylece hareketin, ekonomi modelinden eğitim anlayışına, dış politikadan toplum kurgularına dair düşünceleri ve öne sürdükleri öneriler bu temalar vasıtasıyla görünür kılınmaya çalışılmıştır.Anahtar Sözcükler: Nizam-ı Âlem, İdeoloji, Milliyetçi Hareket Partisi, Türk-İslam Sentezi