Madde takımları içeren testlerde farklı modellerden elde edilen madde ve yetenek parametrelerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESİN YILMAZ KOĞAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HÜLYA KELECİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, madde takımları içeren testlerde madde takımı sayısı, bağımsız madde sayısı ve örneklem büyüklüğü değiştiğinde, tek boyutlu madde tepki kuramı, iki faktör ve madde takımı tepki kuramı modellerinden elde edilen madde ve yetenek parametreleri ile bu parametrelere ait standart hata değerlerini belirlemek ve elde edilen sonuçları karşılaştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, PISA 2012 uygulamasındaki matematik alanına ait 10. kitapçık veri toplama aracı olarak seçilmiş ve bu kitapçıkta yer alan 36 maddeden elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırmada bu 36 madde kullanılarak farklı sayıda madde takımı ve bağımsız madde içeren altı farklı veri seti oluşturulmuştur. Daha sonra bu oluşturulan veri setlerinden 250, 500 ve 1000 kişilik üç farklı örneklem büyüklüğü rastgele olarak seçilmiştir. Altı farklı veri seti ve üç farklı örneklem büyüklüğünden oluşan toplam 18 koşul tek boyutlu madde tepki kuramı, iki faktör ve madde takımı tepki kuramı modelleri kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde IRTPRO 2.1 programı kullanılmıştır. Veri setinin yerel bağımlılık açısından test edilmesinde ise bu program aracılığıyla hesaplanan yerel bağımlılık 𝑋2 (LD 𝑋2) istatistiği kullanılmıştır. Daha sonra madde ve yetenek parametreleri ile bu parametrelere ait hata değerleri kestirilmiş, bütün kestirimlerin ortalaması alınarak her bir veri seti ve örneklem büyüklüğü için rapor edilmiştir. Model-veri uyumunu incelemek için ise -2LL değerleri hesaplanmış ve bu değerler her koşul için incelenmiştir. Ayrıca her bir modelden elde edilen madde ve yetenek parametrelerine ait değerlerin korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde farklı örneklem büyüklüklerinde, farklı modellerden ve farklı veri setlerinden elde edilen madde parametreleri için genel olarak en düşük ortalama hata değerlerinin tek boyutlu madde tepki kuramından (TBMTK) elde edildiği; madde takımı tepki kuramının (MTTK), iki faktör modelinden (2FM) daha düşük ortalama hata kestirimi yaptığı belirlenmiştir. Veri setindeki bağımsız madde sayısının artmasıyla parametrelere ait ortalama hata değerlerinde daha çok azalma eğilimi olduğu görülmüştür. Veri setine madde takımı eklenmesiyle genel olarak parametrelere ait hata ortalamaları artarken, en az değişkenlik gösteren parametrenin kesişim parametresi olduğu belirlenmiştir. Ancak veri setindeki madde takımı sayısının artmasının, madde parametrelerine ait hata ortalamalarına etkisi üzerine çok net bir sonuca erişilmemiştir. Örneklem büyüklüğü arttıkça farklı modellerden elde edilen yetenek parametresinin ve hata ortalamasının çok değişmediği, bireyin yetenek kestirimlerinin örneklem büyüklüğüne pek bağlı olmadığı sonucuna varılmıştır. Bütün koşullarda yerel bağımlılığı göz önüne alan modellerin TBMTK'den daha iyi model-veri uyumu sağladığı, genel olarak 2FM ile MTTK arasında anlamlı farklılık olmadığı; her iki modelin de bu veri setleri için kullanılabileceği belirlenmiştir. Bu iki model arasında anlamlı farklılık olduğu durumda ise 2FM'nin daha iyi sonuç verdiği söylenebilir. Ayrıca her bir örneklem büyüklüğünde ve veri setinde madde ve yetenek parametreleri ile bu parametrelerinin hatalarının korelasyonlarının genel olarak yüksek olduğu belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: Madde tepki kuramı, madde takımı, madde takımı tepki kuramı,iki faktör modeli, yerel bağımlılık