Neopterin Düzeylerinin ve Kinürenin Yolağının Akut Koroner Sendrom Hastalarında Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Toksiloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İbrahim Kember
Danışman: Terken Baydar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kember, İ. Neopterin Düzeylerinin ve Kinürenin Yolağının Akut Koroner Sendrom Hastalarında Değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Farmasötik Toksikoloji Programı Doktora Tezi, Ankara, 2021. Koroner arter hastalığının en önemli nedeni koroner aterosklerozdur. Aterosklerotik plağın yırtılması ile oluşan intrakoroner trombüs ise akut koroner sendomun temel nedenidir. Yırtılmaya hassas plakların daha fazla sayıda maktofaj ve T lenfosit ihtiva ettiği çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir. Neopterin hücresel immün yanıtın önemli bir biyogöstergesidir. İnflamasyon, çeşitli enfeksiyonlar ve maligniteler de dahil olmak üzere çok çeşitli patolojilerde erken tanı ve prognozun önemli bir biyomarkörü olarak kabul edilir. Hücresel immün aktivasyonda neopterin salınımına ilave olarak triptofan yıkımında hız kısıtlayıcı basamağı katalizleyen indolamin 2,3-dioksijenaz (İDO) da aynı anda indüklenir. Kinürenin'in (Kyn) triptofan'a (Trp) oranlanmasıyla gösterilen İDO aktivitesinin immün değişkenlerle desteklenerek hücresel immünitenin düzenlenmesinde önemli bir gösterge olarak kullanılabileceği rapor edilmiştir. Bu tez çalışmasında, anjiyografik olarak ateroskleroz zemininde gelişen Akut Koroner Sendrom (AKS) hastalarında, neopterin, C reaktif protein (CRP), İDO gibi biyokimyasal göstergelerin Koroner Arter Hastalığı (KAH) tanısı, mortalite ve morbidite tayini sürecindeki olası değişimlerin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmaya 50 hasta ve 20 kontrol olmak üzere toplam 70 katılımcı alınmıştır. Ölçülen değerler hasta ve kontrol grupları arasında karşılaştırılmıştır. Hasta grubunun ve kontrol grunun değerleri sırasıyla troponin (2,1±4,8 ve 0,1±0 μg/L), kreatin kinaz mb formu ck-mb (72,7±108 ve 29,3±19,7 U/L), pro-beyin natriüretik peptit (pro-bnp) (3.083±6.365 ve 126± 65 ng/L), laktat (2,05±1 ve 1,45±0,44 mmol), düşük dansiteli lipoprotein (LDL) kolesterol (124,2±42,5 ve 102,6±32,2 mg/dL), üre (39,9±22,5 ve 27,9±8,8 mg/dL), kreatinin (1,17±1,33 ve 0,72±0,17 mg/dL), Kyn (2,37±0.56 ve 1,79±0.27 μmol/L), Kyn/Trp (45,4±12,1 ve 30,8±5,1 μmol/mmol), serum neopterin (13,7±4,6 ve 7,7±2,5 nmol/L), idrar neopterin (220±61 ve 147±29 μmol/mol kreatinin) ve biyopterin (245±74 ve 137±37 μmol/mol kreatinin) olarak saptanmıştır. Ölçülen bu değerler hasta grubunda, kontrol grubuna göre daha yüksektir. Diğer taraftan, hasta grubunun kalp ejeksiyon fraksiyonu (e.f.) yüzdesi kontrol grubuna göre daha düşüktür (sırasıyla, 47,3±10 ve 63,5±2; p<0,05). Tez calışması bulgularına göre akut koroner sendrom hastalarında, neopterin ve İDO parametlerinin belirlenmesi ve biyomarkör olarak kullanılması anlamlı ve değerli olabileceği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, elde edilen sonuçların desteklenmesi için daha geniş hasta tabanlı çalışmalara gereksinim duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Neopterin, İDO, kinürenin, koroner arter hastalığı, ateroskleroz