Yarı karışık yapılı çok boyutlu yapıların tek boyutlu olarak ele alınması durumunda kestirilen parametrelerin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAKİNE GÖÇER ŞAHİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SELAHATTİN GELBAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada yarı karışık yapılı çok boyutlu yapıların tek boyutlu olarak kestirilmesi durumunda ortaya çıkan hatalar incelenmiştir. Bu amaçla, testin yapısı, boyut sayısı, boyutlar arası korelasyon, testin güçlüğü ve farklı dağılımlar koşullarını içeren bir araştırma deseni tasarlanmıştır. Bu koşulları içeren araştırma deseni 168 hücreli olup, bunun yanı sıra çok boyutlu yapıların tek boyutlu olarak kestirilmesi durumunda elde edilen hataları değerlendirmek amacıyla gerçekte tek boyutlu olan bir veri yine tek boyutlu olarak kestirilmiştir. Tek boyutlu test oluşturulurken, çok boyutlu testlere ait parametrelerden yararlanılmıştır. Bütün koşullarda test uzunluğu 30, örneklem büyüklüğü 5000 olarak sabit tutulmuştur. Parametrelerin kestiriminde, tek boyutluluk sayıltısına dayanan BILOG programından yararlanılmıştır. Kestirilen parametrelerin içerdiği hataların değerlendirilmesinde RMSE (Root Mean Square Error) istatistiğinden faydalanılmıştır. İki boyutlu testler için a1 ve a2 parametrelerine göre en düşük hatalar korelasyonun 0.45 olduğu durumda elde edilmiştir. Tek boyutlu MTK'daki ayırt edicilik parametresine karşılık gelen MDISC'e göre hesaplanan hatalar diğer ayırt edicilik parametrelerine göre daha yüksek olmakla birlikte, alan yazında yer alan sonuçlara benzer bir örüntü sergilemiştir. Madde ayırt ediciliklerinin ortalamasına göre hesaplanan hatalar ise a1 ve a2 parametresi için hesaplanan hatalara benzer bir örüntü çizmekle birlikte her iki parametreden daha düşük olarak kestirilmiştir. Karmaşık madde sayısının basit madde sayısından daha fazla olduğu koşullarda, a1, a2 ve MDISC'e göre hesaplanan a parametresine ilişkin hatalar genel olarak daha düşüktür. Yaklaşık basit madde sayısının daha fazla olduğu durumlarda dağılımların etkisi fazla iken, karmaşık madde sayısı arttıkça dağılımların etkisi azalmaktadır. Genel olarak, testin zor ya da orta güçlükte olmasının ayırt edicilik parametrelerini etkilemediği söylenebilir. Yetenekle ilgili olan b parametresi için hangi dağılımın farklılaştırıldığının bir önemi olmayıp, dağılımı farklılaştırma derecesi ön plana çıkmaktadır. Boyutlar arası korelasyon arttıkça dağılımların etkisi azalmıştır. Güçlük parametresine ait RMSE değerleri, koşulların çoğunda boyutlar arası korelasyon arttıkça azalmaktadır. Genel olarak karmaşık madde sayısı arttıkça b parametresine ait hatalar da azalmaktadır. Testin zor olması durumunda elde edilen hataların orta güçlükteki teste göre oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Ayrıca boyutlar arası korelasyon arttıkça orta ve zor testler için kestirilen hataların birbirine yaklaştığı söylenebilir. İki boyutlu testlerdeki yetenek parametresi için dağılımın ortalamasının sıfırdan daha çok farklılaştırıldığı koşullarda elde edilen hataların daha büyük olduğu görülmektedir. Boyutlar arası korelasyon arttıkça yetenek parametrelerine ait hatalar azalmıştır. İki boyutlu testlerde karmaşık madde sayısının artışı ile ilgili bütün yetenek parametrelerine genellenecek bir örüntü elde edilememiştir. θ1 ve θ2'nin ortalaması alınarak hesaplanan θort'ya göre hesaplanan hatalar, bu iki parametreye ilişkin hatalardan daha düşüktür. Genel olarak testin zor olmasının yetenek parametresini etkilediği, zor test için elde edilen hataların, orta güçlükteki testlerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Üç boyutlu yapılarda a1, a2, a3 ve aort parametrelerine göre hesaplanan RMSE değerlerinin boyutlar arası korelasyon arttıkça arttığı görülmektedir. Diğer üç parametrenin ortalaması alınarak hesaplanan aort ile karşılaştırılan a parametresi en düşük hata ile kestirilmiştir. Boyutlar arası korelasyonun 0.90 olduğu koşullarda karmaşık madde sayısı arttıkça hatalar artarken, diğer korelasyonlarda azalmaktadır. Burada ayrıca MDISC ve diğer dört ayırt edicilik parametresinin karmaşık madde sayısı ile ilgili örüntülerinin birbirinin tam tersi olduğu dikkat çekmektedir. Genel olarak, dağılımların farklı ve testin zor veya orta güçlükte olmasının ayırt edicilik parametresini etkilemediği söylenebilir. İki boyutlu yapılarda olduğu gibi üç boyutlu yapılardaki b parametresinde en çok dikkat çeken faktör dağılımların etkisidir. Burada hangi dağılımın farklılaştırıldığının bir önemi olmaksızın ortalamaların değişim miktarına bağlı olarak b parametresine ait hatalar artmaktadır. Dağılımların standart normal olduğu koşullar dışında karmaşık madde sayısı arttıkça b parametresine ait hatalar azalmaktadır. Yine test zorlaştırıldığında b parametresine ait hatalarda özellikle dağılımların standart normal olduğu koşullarda ani bir yükselme meydana gelmektedir. Genel olarak güçlük parametresine ait RMSE değerlerinin boyutlar arası korelasyon arttıkça azaldığı söylenebilir. Üç boyutlu yapılardaki yetenek parametresi için boyutlar arası korelasyon arttıkça hatalar azalmaktadır. Tüm yetenek parametrelerinde karmaşık madde sayısının artışı ile ilgili düzenli bir örüntü elde edilememiştir. İki boyutlu yapılarda olduğu gibi hangi boyutun dağılımı farklılaştırılmışsa o boyuta ait RMSE değerleri yüksek kestirilmekte, diğerinde ise hafif bir azalma meydana gelmektedir. θort'ya göre hesaplanan hataların diğer üç yeteneğe ilişkin hatalardan düşük olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Tek boyutluluk, yarı karışık yapılı test, tek boyutlu madde tepki kuramı, çok boyutlu madde tepki kuramı