Gey ve lezbiyenlerde açılma süreci: Nitel bir çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN KABACAOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İBRAHİM KEKLİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma gey ve lezbiyenlerin açılma süreçlerinin kapsamlı bir şekilde ve bütüncül bir anlayışla incelenmesi amacıyla yapılan betimsel bir çalışmadır. Araştırmada gey ve lezbiyen bireylerin açılma sürecine ilişkin kişisel deneyimlerinin yansıtılabilmesi amacıyla nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma verileri Ankara'da ikamet eden 14 eşcinsel bireyle (7 gey, 7 lezbiyen) yüz yüze gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ve "Görüşme Formu"ndan yararlanılmıştır. Verilerin analizi için nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır. İçerik analizi sonucunda katılımcıların açılma sürecinde ilişkin bulgular dokuz tema altında toplanmıştır. Bu temalar şu şekildedir: (1) Aile ve çevrenin değerleri, (2) cinsel yönelimini fark etme ve ilk yaşantılar, (3) cinsel yönelim kimliğinin kabulü ve ilk açılma deneyimi, (4) arkadaşlara açılma deneyimleri, (5) aile ve akrabalara açılma deneyimleri, (6) sosyal destek mekanizmaları, (7) açılma sonrası olumsuz yaşantı, korku ve kaygılar, (8) LGBTİ topluluğuyla ilişkiler ve aktivizm, (9) PDR ve ruh sağlığı alanına bakış. Her bir temanın kendine ait alt temaları bulunmaktadır. Araştırma bulguları bu alt temalar kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları gey ve lezbiyenler için açılma sürecindeki en önemli sorunun toplumdaki homofobik ve heteroseksist tutumlar olduğuna işaret etmektedir. Bireyin ailesi ve yaşadığı çevre kültürel ve politik açıdan "özgürlükçü" değerleri benimsemiş olsa dahi, eşcinselliğe ve eşcinsellere yönelik tutumları genellikle olumsuzdur. Bu tutumların eşcinsel bireylerin cinsel yönelimlerini fark etmelerini ve kimliklerini kabullenmelerini zorlaştırdığı gözlenmiştir. Eşcinsel bireylerin genellikle cinsel yönelim kimliklerini kabullenmeleri sonrasında başkalarına açıkları görülmektedir. Araştırmaya katılan bireyler genellikle açıldıkları arkadaşlarından olumlu tepkiler almıştır. Pek çok birey olumsuz tepkilerle karşılaşmaktan korktuğu için ailesine açılmayı tercih etmemektedir. Ebeveynlerine açılan bireylerin genellikle olumsuz tepkiler aldığı görülmektedir. Ebeveynlerin kabullenici bir tutum sergilememesi, bireylerin özgüven kaybı ve hayal kırıklığı yaşamasına neden olmaktadır. Katılımcılar açılma sürecinde en büyük desteği açıldıkları arkadaşlarından gördüklerini ifade etmişlerdir. Araştırmaya katılan bireylerin büyük çoğunluğu cinsel yönelimiyle bağlantılı olarak taciz, şiddet ve ayrımcılık yaşantılarına maruz kalmıştır. Bireylerin açılma süreçlerindeki olumsuz yaşantılarına bağlı olarak çeşitli korku ve kaygılar yaşadıkları görülmektedir. Pek çok katılımcı toplumdaki homofobik ve heteroseksist tutumların azalması konusunda LGBTİ hareketinin katkılarına vurgulamaktadır. Bu olumsuz tutumların azalmasında ve eşcinsel bireylerin iyilik hallerinin artırılmasında psikolojik danışmanlara ve diğer ruh sağlığı uzmanlarına önemli görevler düşmektedir.