An empirical investigation of rational bubbles in US Dollar-Turkish Lira exchange rate by means of currency derivative market

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (İngilizce) A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: İREM KAYA

Danışman: Lütfi Erden

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 2001-2022 dönemi arasında USD/TRY döviz kuru fiyatında rasyonel 'spekülatif' balon oluşumunun varlığını araştırmayı amaçlamaktadır. Rasyonel 'spekülatif' balon, herhangi bir varlık fiyatının temel değerinden daimi bir süreyle ayrışması olarak tanımlanır. Temel değerlere ilişkin model spesifikasyonunun doğru olduğu varsayımı altında, bazı istatistiksel testler kullanılarak bu balonları test etmek oldukça kolaydır. Ancak, model spesifikasyonunda parametre ve model belirsizliği göz önüne alındığında, balonların varlığı veya model spesifikasyon hatası hakkında kesin bir sonuca ulaşmak güçtür, çünkü sıfır hipotezinin reddedilmesi her iki duruma da işaret edebilir. Yakın zamanda Pavlidis, Paya ve Pell (2017) tarafından yapılan bir çalışma, temel değerlere ilişkin model spesifikasyonuna bağlı olmayan bir yöntem önermektedir. Bu yöntem esasen spot-forward kur arasındaki ayrışmalara bakmaktadır. Bu sapmaların patlayıcı özelliklerinin olup olmadığı ve periyodik olarak çöken balonların varlığı, Phillips vd. (2015) tarafından geliştirilen sağ kuyruklu birim kök testi (GSADF testi) yardımıyla görülebilmektedir. Bu çalışma, Pavlidis ve arkadaşlarının yöntemini benimseyerek, spot-forward USD/TRY döviz kuru farklılıklarına GSADF testleri uygulayarak, USD/TRY döviz kuru üzerindeki rasyonel balon oluşumlarının varlığını araştırmaktadır. Sonuç olarak, spot kurun kendisi özellikle 2014'ten sonra aşırı davranış sergilemiş olsa da, spot-forward kurları arasındaki fark patlayıcı bir karakteristik göstermemektedir. Başka bir deyişle, incelenen dönemlerda USD/TRY döviz kuru için rasyonel "spekülatif" balonlara dair herhangi bir kanıt bulunmamaktadır.