Selektif MAO-B inhibitörü selejilin yüklü PLGA-b-PEG nanopartiküllerin hazırlanması ve beta-amiloid fibrillerle etkileşiminin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nanoteknoloji ve Nanotıp A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İPEK BAYSAL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): GÜLBERK UÇAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alzheimer hastalığı (AH), beynin hipokampüs ve korteks bölgelerinde geri dönüşümsüz nöron kaybı ile ortaya çıkan nörodejeneratif bir hastalıktır. Hastalığın moleküler mekanizması açık olmamakla birlikte AH'nda, neokorteksin ekstraselüler sinaptik boşluklarında amiloid beta proteinlerinin birikerek plaklar oluşturduğu ve nöron dejenerasyonuna yol açtığı öne sürülmektedir. AH'nda monoamin oksidaz-B (MAO-B) düzeyinin arttığı; bu aktivite sonucu açığa çıkan oksidanların nörodejenerasyona yol açtığı; MAO-B inhibitörlerinin nörodejeneratif hastalıklarda sinirsel dejenerasyonu engellediği bildirilmiştir. Bir MAO-B inhibitörü olan selejilinin, AH'nda beynin dopamin reseptörlerince zengin olan bölgesinde etkiyerek hastalığın gelişimini yavaşlattığı öne sürülmekte; ancak periferik yan etkileri bulunan bileşiğin doğrudan beyne hedeflenmesi ile ilgili yeterli çalışma bulunmamaktadır. MAO-B inhibitörlerinin AH'ında ß-amiloid fibril ve plak oluşumunu engellediği konusunda da yeni çalışmalar vardır. Bu çalışmanın amacı, selektif MAO-B inhibitörü olan Selejilini kan beyin engelini aşmak üzere hazırlanan PLGA-b-PEG nanopartiküllerine yüklemek; yüklü partiküllerin ß-amiloid fibrilleri destabilize edici etkisini in vitro koşullarda incelemek; partiküllerin in vivo ortamda kan beyin engelini aşabilme yeteneğini ve beyindeki dağılımını saptamaktır.Bu çalışmada selejilin yüklenmiş PLGA-b-PEG nanopartiküller, çift emülsiyon yönteminin modifiye edilmesiyle hazırlanmış; yükleme etkinliği in vitro etkin madde salım deneyleriyle belirlenmiştir. En yüksek verim, 5 mg selejilin kullanılan seri ile elde edilmiştir. Bu seri için partikül boyutları ve polidispersite indeksi sırasıyla 217±15.5 nm ve 0.321 olarak saptanmıştır. Nanopartiküllerin ß-amiloid fibrilleri (Aß1-40 ve Aß 1-42) destabilize edici etkisi in vitro koşullarda ThT fluoresans şiddetindeki azalmanın ölçülmesiyle incelenmiştir. Bu sonuç, TEM ve AFM görüntüleriyle de doğrulanmıştır. Her iki fibril tipi için de altıncı saate kadar inkübasyon süresinin artmasıyla destabilize edici etkinin arttığı, altıncı saatten sonra ise etkinin platoya ulaştığı saptanmıştır. İn vivo deneylerde Wistar Albino sıçanlar kullanılmıştır ve selejilin yüklü nanopartiküllerin selejiline kıyasla daha yüksek verimle korteks ve hipokampüse gittikleri saptanmıştır. Bu tez kapsamında elde edilen bulgular doğrultusunda gelecekte bu nanopartiküllerin yüzeyine doğrudan ß amiloid fibrillere hedeflemeyi sağlayacak ligand/antikorların takılması ve Alzheimer modeli oluşturulmuş farelerde in vivo çalışmaların tekrarlanması planlanmaktadır.