Ağız ve diş sağlığı hastalarında yaşam kalitesinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA KAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET TOP
Özet:Araştırmanın amacı, ağız ve diş sağlığı hastalarında genel sağlık ve ağız ve diş sağlığı ile ilgili yaşam kalitesinin incelenmesidir. Ayrıca araştırmada ağız ve diş sağlığı ile ilgili yaşam kalitesinin genel sağlık yaşam kalitesi üzerine etkisi de değerlendirilmiştir. Çalışmaya Kırıkkale Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi'ne başvuran 527 yetişkin birey dâhil edilmiştir. Veriler sosyo-demografik özellikleri içeren sorular, ağız ve diş sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi ölçekleri olan OHIP-14 ve OHQoL-UK ile genel sağlık yaşam kalitesi ölçeği olan SF-36 kullanılarak oluşturan bir anket formunun katılımcılara uygulanmasıyla toplanmıştır. Çalışmada katılımcıların ağız ve diş sağlığı ile genel sağlık yaşam kalitesi düzeyleri cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim durumu, hastaneye geliş nedeni, diyabet ve hipertansiyon hastalığı varlığı gibi bireysel özelliklere göre ve çalışmanın yapıldığı dönemde almış oldukları ağız ve diş sağlığı hizmeti için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan ödemeler ve bu hizmetler için ödenen katkı payları açısından değerlendirilmiştir. Ağız ve diş sağlığı ile ilgili yaşam kalitesinin genel sağlık yaşam kalitesi üzerine olan etkisini değerlendirmek amacıyla OHIP-14 ve OHQoL-UK ölçekleri boyutlarının SF-36 ölçeğinin genel boyutları üzerine etkisi kurulan çoklu regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda belirlenen bireysel özelliklere ve ağız ve diş sağlığı hizmeti için yapılan ödemelere göre OHIP-14, OHQoL-UK ve SF-36 ölçeklerinin bazı boyutlarına göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmuştur. Kurulan çoklu regresyon analizine göre OHIP-14 ölçeği boyutlarından fonksiyonel sınırlılık (std ß=-0,173) ve fiziksel ağrının (std ß=-0,193), OHQoL-UK ölçeği boyutlarından fiziksel durum (std ß=0,354) ve sosyal durumun (std ß=0,185) SF-36 genel fiziksel sağlık boyutu; OHIP-14 ölçeği boyutlarından fonksiyonel sınırlılık (std ß=-0,231) ve fiziksel ağrının (std ß=-0,139), OHQoL-UK ölçeği boyutlarından semptom (std ß=0,156), fiziksel durum (std ß=0,354) ve sosyal durumun (std ß=0,185) SF-36 genel mental sağlık boyutu üzerine anlamlı etkisi bulunmuştur. Araştırma sonucundan elde edilen bulguların sağlık planlamalarında ve geri ödeme politikalarında sağlık yöneticilerine önemli kanıta dayalı bilgiler sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Ağız ve diş sağlığı, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi, ağız ve diş sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi