Rehabilitasyonda aile işlevselliği ölçeği'nin geliştirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE ABAOĞLU

Danışman: Esra Akı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, ailenin rehabilitasyon programlarındaki işlevselliğini değerlendiren geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmekti. Ölçülecek özelliklerin belirlenmesi için pediatrik rehabilitasyon alanında çalışan 100 birey ile yarı yapılandırılmış görüşme yapıldı. Verilerin analizi sonucu oluşturulan maddeler 14 uzman görüşüne sunularak kapsam geçerliği sağlandı. Uzman görüşü sonrası ölçek, 440 özel gereksinimi olan çocuğun ailesine uygulandı. Madde analizi ile ölçeğin iç tutarlığı değerlendirildi. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek için Açıklayıcı Faktör Analizi teknikleri kullanıldı. Faktör analizi sonucunda, ölçek maddeleri faktör yüklerinin 0.492 ile 0.773 arasında değiştiği gözlendi. Faktör analizi sonucu, 48 maddeden oluşan ölçeğin, toplam varyansın %49.94'ünü açıklayan 4 faktörlü bir yapı gösterdiği görüldü. Bu faktörler; farkındalık, tutum ve davranış, toplumsal katılım ve rehabilitasyona katılım olarak tanımlandı. Ölçeğin güvenirlik hesaplamasında Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı 0.943 olarak bulundu. Test tekrar test yöntemi ile ölçeğin güvenirliğini belirlemek amacıyla, örneklem grubundan 200 kişiye iki hafta sonra yapılan ikinci uygulamadan elde edilen veriler analiz edildi. İki uygulama sonuçları arasındaki Pearson Korelasyon Katsayısı .772 olarak bulundu. Bu değer Rehabilitasyonda Aile İşlevselliği Ölçeği'nin test tekrar test güvenirliğine yeteri düzeyde sahip olduğunu göstermektedir (p=0.000). Sonuç olarak, geliştirilmiş olan Rehabilitasyonda Aile İşlevselliği Ölçeği'nin özel gereksinimi olan çocukların ailelerinin rehabilitasyon programlarındaki rolünü incelemek için gerekli ölçütleri karşıladığı ve psikometrik özelliklerinin oldukça yeterli olduğu söylenebilir. Anahtar kelimeler: Özel gereksinimi olan çocuk, rehabilitasyon, aile, işlevsellik, ölçek geliştirme