Meme kanserli hastalarda ameliyat sonrası uygulanan adjuvan tedavinin beslenme durumuna etkisini değerlendirmeye yönelik bir çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM MUHSİROĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NESLİŞAH RAKICIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, kemoterapinin meme kanserli hastaların, beslenme alışkanlıkları, enerji ve besin ögesi alımı, antropometrik ölçümler ile kan parametrelerine etkisi araştırılmıştır. Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Onkoloji Kliniği'nde 01 Mart?30 Mayıs 2009 tarihleri arasında, ameliyat sonrası ilk kez kemoterapi alan, 20-64 yaş grubu, yeni tanı konmuş, metastatik olmayan, meme kanserli kadın hastalar, çalışmaya alınmış ve 4-6 kür kemoterapi boyunca takip edilmişlerdir. Hastalardan kemoterapi öncesi, sırası ve sonrasında, 3 günlük besin tüketim kaydı, saat bazında fiziksel aktivite kaydı alınmış; ağırlık ve bazı antropometrik ölçümleri ile biyoelektrik impedans yöntemi kullanılarak vücut bileşimi analizi ve dinlenme metabolizma hız (DMH) ölçümü yapılmıştır. Kemoterapi öncesi ve sonrası ise besin tüketim sıklığı belirlenmiş ve bazı kan biyokimya değerleri ölçülmüştür. Araştırmada, kemoterapi öncesine göre kemoterapi sırasında hastaların enerji, yağ, doymuş yağ alım miktarları ile enerjinin yağdan gelen oranında anlamlı olmayan artış; tekli doymamış yağ asiti ve kolesterol alımlarında ise anlamlı artış saptanmıştır. Bununla birlikte kemoterapi öncesine göre sonrasında, toplam yağ ve enerjinin yağdan gelen oranı anlamlı olarak azalmıştır. Hastaların kemoterapi öncesine göre sonrasında, katı yağ ve şeker tüketimleri anlamlı olarak azalırken, diğer besin gruplarının tüketimlerinde anlamlı farklılık bulunmamıştır. Hastaların kemoterapi sırasında enerji harcamaları anlamlı olarak azalmış, ancak DMH farklı bulunmamıştır. Hastaların vücut ağırlığı, beden kütle indeksi (BKİ) ve bel/kalça oranı istatistiksel olarak farklı bulunmamıştır. Bununla birlikte, kemoterapi öncesine göre kemoterapi sırası ve sonrasında hastaların, bel, kalça ve üst orta kol çevresi gibi antropometrik ölçümleri anlamlı olarak artmıştır. Kemoterapi sırasında, vücut yağ kütle (kg) ve oranı anlamlı olarak yüksek ve yağsız kütle oranı anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Hastaların kemoterapi sonrasında açlık kan şekeri de anlamlı olarak artmıştır. Sonuç olarak, kemoterapi alan meme kanserli hastalarda vücut ağırlığı ve BKİ'de farklılık olmaksızın, antropometrik ölçümler ve vücut yağ bileşiminde artış olduğu belirlenmiştir. Hastaların tedavi sürecinde, azalan fiziksel aktivite düzeyine bağlı enerji harcamalarındaki azalmaya karşılık, enerji alımlarındaki artış veya enerji alımını azaltmadaki başarısızlıkları, vücut yağlanmasının artmasına yol açmış olabilir.Anahtar Kelimeler: Adjuvan kemoterapi, meme kanseri, besin tüketimi, beslenme durumu, antropometrik ölçümler, vücut bileşimi.