Bağırsak Hasar Modellerinde Kemik İliği ve Bağırsak Mezenkimal Kök Hücrelerin Rejeneratif ve İmmün Modülatuvar Etkilerinin Karşılaştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kök Hücre Bilimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BURCU PERVİN

Danışman: Fatima Susanna F. Aerts Kaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Allojenik hematopoetik kök hücre nakli (allo-HKHN), birçok malign veya malign olmayan hematolojik hastalıklar için tek tedavi seçeneğidir. Greft versus host hastalığı (GvHD), allo-HKHN'den sonra donör kaynaklı T hücrelerinin alıcı hücrelerin yüzeyindeki Majör Doku Uyumluluk Kompleksi (MHC) proteinlerine genel tepkisiyle ortaya çıkabilmektedir. Akut GvHD (aGvHD)'nin mevcut klinik öncesi çalışmaları, farelerde önemli rahatsızlıklara ve ölüme yol açabilmektedir. Bu nedenle, bu tez kapsamında, daha az zarara neden olan ve temsili bir hastalık modeli olarak işlev gören alternatif intestinal aGvHD fare modelinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bağırsak hasarı mevcut skorlama sistemininin uygunluğu test etmek amacıyla ilk olarak immün yetmezliği olan Balb/c-Rag2-/- (Rag2) farelerinde DSS ile İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı (İBH) modeli indüklenmiştir. İntestinal aGvHD in vivo ve in vitro modelleri geliştirmek için aktive edilmiş MHC-uyumsuz T hücreler, Rag2 farelerine düşük doz busulfan sonrası infüze edilmiş, Rag2 kolonoidler ile ko-kültür edilmiştir. İntestinal aGvHD indüklendikten sonra kemik iliği ve intestinal mezenkimal stromal/kök hücrelerinin aGvHD şiddeti üzerindeki etkileri, göçü, immün modülatuvar ve rejeneratif potansiyeli değerlendirilmiştir. Geliştirdiğimiz Rag2 intestinal aGvHD modelinde intestinal hasar histolojik açıdan belirgin, ancak bağırsak dışı doku tutulumu az olduğu görülmüştür. Bu nedenle deney sırasında mevcut modellere göre hayvan kaybı görülmemiştir. Ayrıca, in vitro aGvHD- in-a-dish modelimizin in vivo modelimize büyük benzerlik göstermesi bu modelin intestinal aGvHD'yi modellemek için uygun ve daha pratik olduğu düşünülmektedir.