Hacettepe Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü iç ortamında hava kirleticilerinin belirlenmesi ve sağlık etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLŞAD AKAL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HÜLYA YAVUZ ERSAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda formaldehit dahil uçucu organik bileşiklere iç ortamlarda sıklıkla rastlanılması ve bu kirleticilerin insan sağlığını tehdit etmesi neticesinde; iç ortam hava kirliliği araştırma çalışmaları önem kazanmıştır. Bu çalışma; formaldehit dahil uçucu organik bileşiklerin Hacettepe Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü iç ortam havasında tanımlanıp, sayısallaştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen çalışmanın aşamaları; sözü geçen kirleticilerin iç ortam havasındaki konsantrasyon değerlerinin mevsimsel değişimleri ve bunlara maruziyette insan sağlığına olumsuz etkilerinin risk değerlendirmesi çalışmasından oluşmaktadır. Hava örneklemeleri iç ortamda 45 noktada pasif olarak, iç ortamla karşılaştırmak için 3 noktada dış ortamda pasif olarak, pasif yöntemle karşılaştırma yapmak amacıyla da iç ortamda 1 noktada aktif olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Analiz işlemi; uçucu organik bileşikler için termal desorpsiyon ile GC-MS/FID cihazında, formaldehit için HPLC de gerçekleştirilmiştir. Pasif yöntemle gerçekleştirilen 5 günlük örneklemeler, 2010 yaz ve 2011 kış döneminde tamamlanmıştır. Genel olarak kış dönemi konsantrasyon değerleri yaz döneminden, iç ortam değerleri dış ortamdan, aktif metodla ölçülen değerler de pasif metottan yüksek bulunmuştur. Kirleticilerin sağlık üzerine olan olumsuz etkilerini araştırmak için bölüm içerisinde zaman geçiren araştırma- öğretim görevlileri ve öğrencilere anket çalışması uygulanmıştır. Ölçülen kirletici verilerine dayanarak kanser risk hesaplamaları gerçekleştirilmiştir. USEPA (2009) tarafından belirlenen ortalama 3×10-4 lük kanser risk değeriyle benzen, sözü geçen kirleticiler içinde sağlık açısından en olumsuz etkiye sahip olan bileşik olarak tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: İç Ortam Hava Kirliliği, Formaldehit, Uçucu Organik-İnorganik Bileşik, Aktif-Pasif Örnekleme, HPLC, GC-MS, Risk Değerlendirmesi