Cleanthi Scalieri ve Aziz Bey Komitesi (1876-1878)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET KISA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET ÖZDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlı İmparatorluğu'nda 19. Yüzyıl birçok açıdan öncesinden farklıdır. İmparatorluk uzun yıllar yabancısı olduğu değerleri bu yüzyılda tecrübe etmiş, özellikle Tanzimat ile birlikte büyük reformlar gerçekleştirilmiştir. Islahat Fermanı ise bu reformları bir adım ileri taşımıştır. Bu nedenle; bazen reformları durdurmak, bazense daha çok reform yapılmasını sağlamak için komiteler kurulmuş, darbeler tertip edilmiştir. Bizde tezimizde bunlardan birini ele aldık; birincisinden farklı, ikincisiyle birebir örtüşen bir örgütün kurulması, çalışmaları ve ortaya çıkarılmasıydı bunlar. Amaç ise, Beşinci Murat'ı tekrar payitahta çıkarmaktı.Tarih, canlı bir varlığın; yani insanın geçmişine, dolayısıyla yaşam belleğine nüfuz eder. Bu nedenle tez çalışmamız geçmişin belli bir bölümünü, 1876-1878 yıllarını kapsıyor. Daha çok arşiv kaynaklarına dayalı olarak yaptığımız çalışmada, örgütün üyelerine, amacına ve faaliyetlerine değiniyoruz. Söz konusu olan insan olunca duygulardan ihtiraslara birçok şey giriyor hikayenin içerisine.Komitenin kuruluş aşamasında, Scalieri'nin mason localarındaki görevlerine ve çalışmalarına değindik. Localar içerisinde mason kardeşliği ile Beşinci Murat taraftarlığı aynileştirilmişti. Bu benzerliğin ayrışmaya dönüşmesi ile birlikte Scalieri mücadelesini tek başına devam ettirdi, Beşinci Murat'a mensubiyeti bulunanlar ise bu mücadelede yanında yer aldılar.Bu tez çalışmasının asıl etkileri ve tarihsel önemi İkinci Abdülhamit nezdinde ortaya çıkardığı neticelerde gizlidir. Öncesinde Ali Suavi Olayı (20 Mayıs 1878), sonrasında ise Scalieri-Aziz Bey Komitesi (7 Temmuz 1878), İkinci Abdülhamit'in mizacında derin tesirler meydana getirmiştir. Öyle ki, 1878 yılı sonunda mutlak bir hükümdarın doğuşuna tanık oluruz. Artık padişah her yerde ve her şeydir.Anahtar Sözcükler: Komite, Masonlar, Scalieri, Beşinci Murat, Ali Şefkati Bey.